დანიაში ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ 2008 წელს HPV ვაქცინის დანერგვის შემდეგ, ადამიანის პაპილომავირუსის (HPV) ორი ყველაზე საშიში შტამის (16 და 18 ტიპების) ინფექციები თითქმის მთლიანად აღმოიფხვრა. ეს უმნიშვნელოვანესი მიღწევაა საშვილოსნოს ყელის კიბოს პრევენციის საქმეში, რომელიც მსოფლიოში ქალთა სიკვდილიანობის ერთ-ერთი წამყვანი მიზეზია.
HPV საშვილოსნოს ყელის კიბოს მთავარი გამომწვევია, რომელიც ევროპაში ყველაზე ხშირად 15-დან 44 წლამდე ასაკის ქალებში გვხვდება. ვაქცინაციის პროგრამის დაწყებამდე, დანიაში საშვილოსნოს ყელის კიბოს შემთხვევათა დაახლოებით სამი მეოთხედი HPV-ის 16 და 18 ტიპებით იყო გამოწვეული. ვაქცინაციის კამპანია, რომელიც თავდაპირველად 12-15 წლის გოგონებზე იყო ორიენტირებული, ახლა უკვე 9-მდე მაღალი რისკის HPV შტამისგან იცავს, რომლებიც საშვილოსნოს ყელის კიბოს შემთხვევათა დაახლოებით 90%-ს შეადგენენ.
ზელანდიის საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს მკვლევრებმა შეისწავლეს ათიათასობით დანიელი ქალის საშვილოსნოს ყელის უჯრედების ნიმუშები 2017-2024 წლებში. მათ აღმოაჩინეს, რომ აცრილ ქალებში 2021 წლისთვის HPV16/18-ის გავრცელება 1%-ზე ნაკლები იყო, მაშინ როცა ვაქცინაციამდე ეს მაჩვენებელი 15–17%-ს შეადგენდა. შთამბეჭდავია, რომ ინფექციების მაჩვენებელი აუცრელ ქალებშიც კი შემცირდა 5%-მდე, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ვაქცინამ პოპულაციური იმუნიტეტის შექმნას შეუწყო ხელი.
მაღალი რისკის HPV ინფექციების მკვეთრი შემცირება საშვილოსნოს ყელის კიბოს პრევენციის მომავალს გარდაქმნის. მას შემდეგ, რაც ახალი, ცხრა ვალენტიანი ვაქცინით აცრილი გოგონები სკრინინგის ასაკს მიაღწევენ, დანიის ჯანდაცვის ორგანიზაციებს შესაძლოა მოუწიოთ საშვილოსნოს ყელის კიბოს სკრინინგის სიხშირისა და ინტენსივობის შემცირებაზე ფიქრი. ამან შესაძლოა გამოიწვიოს უფრო მიზანმიმართული და ხარჯთეფექტური სკრინინგის სტრატეგიების შემუშავება, რაც სარგებელს მოუტანს ქალებს მთელი მსოფლიოს მასშტაბით.
კვლევამ ასევე აჩვენა, რომ მაღალი რისკის HPV შტამები, რომლებიც არ შედიოდნენ ადრინდელი ვაქცინების შემადგენლობაში, კვლავაც გავრცელებულია. შესაბამისად, ყოვლისმომცველი დაცვის უზრუნველსაყოფად აუცილებელია მუდმივი მონიტორინგი და ვაქცინების განახლება.
დანიის მაგალითი იმის საუკეთესო დასტურია, თუ როგორ ცვლის ეფექტური ვაქცინაცია საზოგადოებრივ ჯანდაცვას. ეს გვაძლევს იმედს, რომ ფართომასშტაბიანი ვაქცინაციის გზით საშვილოსნოს ყელის კიბო მომავალში იშვიათ დაავადებად იქცევა, რაც მთელ მსოფლიოში უამრავ სიცოცხლეს გადაარჩენს.
წყარო: Eurosurveillance
