დასავლეთ ნილოსის ვირუსის (West Nile virus, WNV) ცირკულაცია 2026 წლის ზაფხულში ევროპის რამდენიმე ქვეყანაში აქტიურდება. ევროპის დაავადებათა პრევენციისა და კონტროლის ცენტრის (ECDC) მონაცემებით, ადამიანის ინფექციის შემთხვევები უკვე დაფიქსირებულია იტალიაში, საბერძნეთში, რუმინეთში, საფრანგეთში, ჩრდილოეთ მაკედონიაში, ესპანეთსა და გერმანიაში. ეპიდემიოლოგიური ვითარება განსაკუთრებით საყურადღებოა საბერძნეთსა და იტალიაში, სადაც მიმდინარე სეზონზე ვირუსის ყველაზე მაღალი აქტივობა ფიქსირდება.
საბერძნეთის ჯანდაცვის ეროვნული ორგანიზაციის ინფორმაციით, 2026 წლის 5 აგვისტოს მდგომარეობით, ქვეყანაში დასავლეთ ნილოსის ვირუსით ინფიცირების 65 შემთხვევაა გამოვლენილი. მხოლოდ ბოლო კვირის განმავლობაში 23 ახალი შემთხვევა დადასტურდა, რაც მიუთითებს ვირუსის აქტიურ გავრცელებაზე. შემთხვევების უმრავლესობას მძიმე ნევროლოგიური გამოვლინებები აღენიშნა, მათ შორის ენცეფალიტი, მენინგიტი და მწვავე ფლაქსიდური დამბლა. ასეთი კლინიკური სურათი 54 პაციენტში დაფიქსირდა, ხოლო 11 შემთხვევაში ცენტრალური ნერვული სისტემის დაზიანების მსუბუქი გამოვლინებები აღირიცხა ან სიმპტომები საერთოდ არ გამოვლენილა.
საბერძნეთში დაავადებას ამ ეტაპზე ექვსი პაციენტის სიცოცხლე ემსხვერპლა. ყველა გარდაცვლილი 65 წელზე უფროსი ასაკის იყო და დაავადების მძიმე ნევროლოგიური ფორმა ჰქონდა. ამასთან, 65 პაციენტიდან 20 კვლავ ჰოსპიტალიზებულია, მათ შორის 12 პაციენტი ზოგად პალატაში, ხოლო რვა — ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში. 38 პაციენტი უკვე გაეწერა სამედიცინო დაწესებულებიდან, ერთ პაციენტს კი ჰოსპიტალიზაცია არ დასჭირვებია.
საბერძნეთის ეპიდემიოლოგიური მონაცემები ასევე მიუთითებს დასავლეთ ნილოსის ვირუსის ინფექციის მნიშვნელოვანი ნაწილის უსიმპტომო ან მსუბუქ მიმდინარეობაზე. სეროეპიდემიოლოგიური შეფასებების საფუძველზე, ცენტრალური ნერვული სისტემის ჩართულობით მიმდინარე თითოეულ გამოვლენილ შემთხვევაზე შესაძლოა დაახლოებით 140 ინფიცირებული მოდიოდეს, რომელთაც ან მსუბუქი სიმპტომები უვითარდებათ, ან ინფექცია უსიმპტომოდ მიმდინარეობს. შესაბამისად, ოფიციალურად დადასტურებული მძიმე შემთხვევების რაოდენობა ვირუსის რეალური გავრცელების მხოლოდ მცირე ნაწილს ასახავს.
დასავლეთ ნილოსის ვირუსი ძირითადად ინფიცირებული კოღოების საშუალებით გადაეცემა ადამიანს. ვირუსის ბუნებრივ ციკლში მნიშვნელოვანი როლი ენიჭება ფრინველებს, რომლებიც ვირუსის რეზერვუარის ფუნქციას ასრულებენ, ხოლო ინფიცირებული კოღოები მას ადამიანებსა და სხვა ცხოველებზე ავრცელებენ. ადამიანის ინფექციის რისკი განსაკუთრებით იზრდება კოღოების აქტიური სეზონის პერიოდში, რის გამოც ევროპაში შემთხვევების მატება ძირითადად ზაფხულის თვეებში შეინიშნება.
ECDC-ის 29 ივლისამდე ხელმისაწვდომი მონაცემებით, ევროპის შვიდ ქვეყანაში დასავლეთ ნილოსის ვირუსის გავრცელების 49 კერა იყო იდენტიფიცირებული. მათგან 30 იტალიაში, რვა საბერძნეთში, ოთხი რუმინეთში, ორი საფრანგეთში, ორი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, ორი ესპანეთში და ერთი გერმანიაში მდებარეობდა. ადამიანებში ინფექციის შემთხვევების რაოდენობით იტალია ლიდერობდა 94 შემთხვევით, მას მოჰყვებოდა ჩრდილოეთ მაკედონია და ესპანეთი შვიდ-შვიდი შემთხვევით, რუმინეთი — ხუთი, საფრანგეთი — ორი, ხოლო გერმანია — ერთი შემთხვევით.
საბერძნეთში დაავადების შემთხვევები უკვე 25 მუნიციპალიტეტშია გამოვლენილი, მათ შორის ატიკის, თესალიისა და ცენტრალური მაკედონიის რეგიონებში. ყველაზე ინტენსიური გავრცელება ატიკაში ფიქსირდება. გეოგრაფიული გაფართოება და ახალი შემთხვევების სწრაფი მატება მიუთითებს, რომ დასავლეთ ნილოსის ვირუსი ევროპის სამხრეთ და ცენტრალურ ნაწილებში კვლავ მნიშვნელოვან სეზონურ ინფექციურ საფრთხეს წარმოადგენს.
კლინიკურად, დასავლეთ ნილოსის ვირუსით ინფიცირებულთა უმრავლესობას მძიმე დაავადება არ უვითარდება, თუმცა ასაკოვანი ადამიანებისა და გარკვეული თანმხლები დაავადებების მქონე პაციენტებში ნეიროინვაზიური ფორმების განვითარების რისკი მნიშვნელოვნად იზრდება. ენცეფალიტი, მენინგიტი და მწვავე ფლაქსიდური დამბლა ინფექციის ყველაზე მძიმე ნევროლოგიურ გართულებებს მიეკუთვნება და შესაძლოა ხანგრძლივ ნევროლოგიურ დარღვევებთან ან სიკვდილთან იყოს დაკავშირებული.
ევროპაში შემთხვევების გეოგრაფიული გაფართოება ხაზს უსვამს ვექტორული დაავადებების ეპიდზედამხედველობის მნიშვნელობას. კოღოების პოპულაციის, ვირუსის ცირკულაციისა და ადამიანებში ახალი შემთხვევების მონიტორინგი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მაღალი რისკის სეზონზე. ამასთან, დაავადების პრევენციაში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია კოღოებთან კონტაქტის შემცირებას, მათ შორის რეპელენტების გამოყენებას, სხეულის ღია ნაწილების დაფარვასა და კოღოების აქტიური გავრცელების პერიოდში შესაბამისი დამცავი ზომების მიღებას.
2026 წლის მიმდინარე ეპიდემიოლოგიური სურათი აჩვენებს, რომ დასავლეთ ნილოსის ვირუსი ევროპაში კვლავ აქტიურად ცირკულირებს და მისი გავრცელება რამდენიმე ქვეყანაში ერთდროულად ფიქსირდება. საბერძნეთსა და იტალიაში შემთხვევების მაღალი მაჩვენებლები, ასევე გერმანიაში ახალი შემთხვევის გამოვლენა, მიუთითებს ვირუსის ფართო სეზონურ ცირკულაციაზე და ინფექციის ეპიდემიოლოგიური ზედამხედველობის გაგრძელების აუცილებლობაზე.
წყარო: www.euronews.com
