პოპულარული დამატკბობელი, რომელიც საღეჭ რეზინებში, კბილის პასტებში, იოგურტებსა და ჯემებში გამოიყენება, შესაძლოა, ინფარქტის, ინსულტისა და ნაადრევი სიკვდილის გაზრდილ რისკთან იყოს დაკავშირებული. მიუნხენში, კარდიოლოგთა ევროპული საზოგადოების (ESC) ყოველწლიურ კონგრესზე წარდგენილმა უპრეცედენტო მასშტაბის კვლევამ აჩვენა, რომ სისხლში ქსილიტოლის მაღალი დონე გულ-სისხლძარღვთა მძიმე გართულებების ალბათობას მნიშვნელოვნად ზრდის.
ქსილიტოლი შაქრის სპირტია, რომელიც ზოგიერთ ბუნებრივ პროდუქტში მცირე რაოდენობით გვხვდება. თუმცა, დიეტურ საკვებში, სასმელებსა და პირის ღრუს მოვლის საშუალებებში მას ხშირად ხელოვნურად, ათასჯერ უფრო დიდი დოზით ამატებენ. მიუხედავად იმისა, რომ ამ ნივთიერების მოხმარება მსოფლიოში სულ უფრო იზრდება, მისი გრძელვადიანი გავლენა ადამიანის ჯანმრთელობაზე აქამდე ფართოდ შესწავლილი არ ყოფილა.
ბერლინის შარიტეს საუნივერსიტეტო კლინიკის მკვლევრებმა 17 710 ადამიანის სამედიცინო მონაცემები გააანალიზეს და სისხლში ქსილიტოლის ყველაზე მაღალი შემცველობის მქონე ჯგუფი (მონაწილეთა 25%) ყველაზე დაბალი მაჩვენებლის მქონე ჯგუფს შეადარეს. აღმოჩნდა, რომ მაღალი დონის მქონე პაციენტებს 6 წლის განმავლობაში ინფარქტის, ინსულტის ან ფატალური შედეგის დადგომის რისკი 57%-ით გაეზარდათ, 30-წლიან ჭრილში კი ეს მაჩვენებელი 18%-ით მაღალი დარჩა. კვლევამ ასევე გამოკვეთა პირდაპირი კავშირი, რაც უფრო მაღალი იყო ნივთიერების დონე სისხლში, მით უფრო ხშირდებოდა გულ-სისხლძარღვთა პრობლემები.
აღსანიშნავია, რომ ეს კავშირი სრულიად დამოუკიდებელი აღმოჩნდა ისეთი ფონური ფაქტორებისგან, როგორიცაა, მაგალითად, ასაკი, სქესი, წონა, ჰიპერტენზია ან დიაბეტი, რომლებიც ადამიანებს ხშირად დაბალკალორიული პროდუქტების მოხმარებისკენ უბიძგებს. კვლევის ავტორის, დოქტორ მარკო ვიტკოვსკის განმარტებით, მიღებული შედეგები წინა აღმოჩენებს ეყრდნობა, რომლებმაც ნათლად აჩვენა, რომ ქსილიტოლი სისხლის თრომბოციტების შეწებებასა და თრომბის წარმოქმნას უწყობს ხელს.
სამედიცინო სფეროს წარმომადგენლები ყურადღებას ამახვილებენ იმაზე, რომ მომხმარებლები ხელოვნურ დამატკბობლებს შაქრის ჯანსაღ ალტერნატივად მიიჩნევენ და მარეგულირებელი ორგანოების მხრიდანაც ისინი უსაფრთხოდ მოიაზრება. თუმცა, როგორც ექსპერტები აღნიშნავენ, მიუხედავად იმისა, რომ კვლევა დაკვირვებითია და პირდაპირი მიზეზ-შედეგობრივი კავშირის მტკიცება ჯერჯერობით რთულია, ნათლად ჩანს, რომ ქსილიტოლს მოსახლეობის გულ-სისხლძარღვთა ჯანმრთელობაზე შესაძლოა გრძელვადიანი ნეგატიური გავლენა ჰქონდეს, რაც აუცილებლად საჭიროებს დამატებით კვლევებს.
ბრიტანეთის გულის ფონდის (BHF) სპეციალისტები საზოგადოებას აფრთხილებენ, რომ ახალი მიგნებები ჩვეულებრივ შაქარზე დაბრუნების „მწვანე შუქად“ არ უნდა აღიქვან, რადგან მისი ჭარბი მოხმარება კვლავ სერიოზულ პრობლემად რჩება. მედიკოსების მთავარი რჩევაა, ადამიანებმა მაქსიმალურად შეამცირონ ულტრადამუშავებული საკვებისა და სასმელების მიღება (რომლებიც ხშირად გაჯერებულია მარილით, შაქრით ან ხელოვნური დამატკბობლებით) და აქცენტი დაბალანსებულ, ბუნებრივ რაციონზე გააკეთონ.
წყარო: The Guardian
