მეცნიერებმა ხერხემლის გამოსახულების მიღების ინოვაციური მეთოდი შეიმუშავეს, რომელიც ტრადიციულ კომპიუტერულ ტომოგრაფიასა (CT) და მაგნიტურ-რეზონანსულ ტომოგრაფიას (MRI) სერიოზულ კონკურენციას გაუწევს. სტენფორდის უნივერსიტეტის მკვლევრების, კეტრინ ფერარასა და ბიუნ ჩულ იუნის ხელმძღვანელობით შექმნილი ახალი ულტრაბგერითი სისტემა ხერხემლის რეალურ დროში, პანორამულ და გამოსხივებისგან თავისუფალ სკანირებას უზრუნველყოფს.
აქამდე ხერხემლის დეტალური დათვალიერება CT-ზე (ძვლოვანი სტრუქტურებისთვის) ან MRI-ზე (რბილი ქსოვილებისთვის) იყო დამოკიდებული. თუმცა, ამ მეთოდებს ორი მთავარი ნაკლი აქვთ:
- სტატიკურობა: პაციენტი სკანირებისას სრულიად უძრავად უნდა იყოს. ვინაიდან ხერხემალი მოქნილი სტრუქტურაა, სტატიკური კადრი ხშირად ვერ ასახავს იმ პრობლემებს, რომლებიც მხოლოდ მოძრაობისას იჩენს თავს.
- გამოსხივება და ხელმისაწვდომობა: CT სკანირება რადიაციულ სხივებს საჭიროებს, ხოლო ორივე აპარატი საკმაოდ ძვირადღირებული და ნაკლებად მობილურია.
ტრადიციულ ულტრაბგერებს, ანუ ექოსკოპიას, ყოველთვის უჭირდა ხერხემლის მკაფიო გამოსახულების მიღება, რადგან მკვრივი ძვლოვანი სტრუქტურა ბგერით ტალღებს ბლოკავს და მათ გავრცელებას უშლის ხელს. ამ ბარიერის გადასალახად მეცნიერებმა შექმნეს სპეციალური ზონდი, რომელიც 9 სანტიმეტრის სიგანისაა და 384 ელემენტისგან შედგება. ეს მოწყობილობა პირდაპირ ხერხემალზე თავსდება და სტანდარტულ აპარატებთან შედარებით გაცილებით დიდ არეალს ფარავს.
ამ ინოვაციურ მოწყობილობაში გამოყენებულია ტექნოლოგია, რომელსაც “Diverging Wave Compounding” ეწოდება. მისი მეშვეობით ბგერითი ტალღები ერთდროულად სხვადასხვა მიმართულებით იგზავნება, რაც საშუალებას იძლევა შეიქმნას ხერხემლის სრული პანორამული ხედვა რეალურ დროში. ტექნოლოგიური მიღწევის შედეგი მართლაც შთამბეჭდავია, რადგან სისტემას შეუძლია ქვედა წელის რამდენიმე მალის სრული ვიზუალიზაცია სულ რაღაც 5 წამში მოახდინოს.
ახალი მეთოდი არა მხოლოდ დიაგნოსტიკისთვის, არამედ რთული სამედიცინო პროცედურების სამართავადაც გამოდგება. ექსპერიმენტებმა აჩვენა, რომ ექიმებს რეალურ დროში შეუძლიათ დაინახონ ნემსის შეყვანის პროცესი ხერხემლის არხში.
მკვლევრები გეგმავენ, რომ მომავალში ეს სისტემა სქოლიოზის, სტენოზისა და სხვა რთული პათოლოგიების მონიტორინგის მთავარ ინსტრუმენტად იქცეს, განსაკუთრებით გადაუდებელი დახმარების განყოფილებებში, სადაც სისწრაფესა და მობილურობას გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს.
წყარო: Science.org
