ჟურნალ Nature Communications-ში გამოქვეყნებული ახალი კვლევის თანახმად, საჭმლის მომნელებელ ტრაქტში ბაქტერიების მიერ წარმოქმნილი ერთ-ერთი ნაერთი ალცჰაიმერის დაავადების განვითარების რისკს ზრდის და დემენციის მქონე პაციენტებში კოგნიტური დაქვეითების პროცესს აჩქარებს. ეს აღმოჩენა ალცჰაიმერის რისკის შესამცირებლად სრულიად ახალ თერაპიულ სამიზნეს აჩენს.
ვისკონსინ-მედისონის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ ნაწლავის ბაქტერიების გარკვეული ტიპების მიერ გამოყოფილი ნაერთი — იმიდაზოლის პროპიონატი (ImP), ტვინში მიმდინარე პათოლოგიურ ცვლილებებში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს. ექსპერიმენტმა აჩვენა, რომ თაგვების ტვინში მოხვედრილი ImP ზრდის ორი პათოლოგიური ცილის — ბეტა-ამილოიდისა და ტაუს დაგროვებას, რაც საბოლოოდ ნეირონების სიკვდილს იწვევს და ალცჰაიმერის დაავადების მთავარ მახასიათებელს წარმოადგენს.
მეცნიერებმა დაახლოებით 1 200 ადამიანის სისხლში ImP-ის დონე შეისწავლეს და აღმოაჩინეს, რომ მაღალი მაჩვენებლის მქონე პირებში დემენციასთან დაკავშირებული მარკერები ბევრად უფრო ხშირად ვლინდებოდა. ამასთან, კოგნიტური ტესტების მრავალწლიანმა ანალიზმა აჩვენა, რომ სისხლში ImP-ის მაღალი კონცენტრაციის მქონე პაციენტებში კოგნიტური უნარების დაქვეითება ბევრად უფრო სწრაფად მიმდინარეობდა.
კვლევის ფარგლებში ასევე გამოვლინდა გენეტიკური ვარიაცია, რომელიც კვლევაში მონაწილეთა დაახლოებით 43 პროცენტს აღენიშნება და სისხლში ImP-ის მაღალ დონესთანაა დაკავშირებული. მეცნიერების ვარაუდით, ეს გენეტიკური სხვაობა გავლენას ახდენს იმაზე, თუ რამდენად ეფექტურად ფილტრავს თირკმელები აღნიშნულ ნაერთს ორგანიზმიდან გამოსადევნად.
ვინაიდან ImP წარმოიქმნება ორგანიზმისთვის აუცილებელი ამინომჟავისგან (ჰისტიდინი), რომელსაც ცილით მდიდარი უამრავი საკვები შეიცავს, პრობლემის მხოლოდ დიეტით მოგვარება შეუძლებელია. თუმცა, მკვლევრების განცხადებით, თუ შეიქმნება მედიკამენტი, რომელიც სისხლში ImP-ის დონეს ისევე დააქვეითებს, როგორც სტატინები ამცირებენ ქოლესტერინს, ეს ალცჰაიმერის რისკისა და კოგნიტური დაქვეითების შესაჩერებლად უმნიშვნელოვანესი სამედიცინო გარღვევა იქნება.
წყარო: Nature
