ნორვეგიის ბერგენის უნივერსიტეტის (University of Bergen) მეცნიერების მიერ ჩატარებულმა ფართომასშტაბიანმა კვლევამ აჩვენა, რომ სიცოცხლის პირველი ექვსი თვის განმავლობაში ექსკლუზიური ძუძუთი კვება შესაძლოა ბავშვებში ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტიურობის აშლილობის (Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder – ADHD) სიმპტომების განვითარების შედარებით დაბალ რისკთან იყოს დაკავშირებული. კვლევის შედეგები კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს ძუძუთი კვების მნიშვნელოვან როლს ადრეულ ნეიროგანვითარებაში, თუმცა ავტორები აღნიშნავენ, რომ მიზეზ-შედეგობრივი კავშირის დასადასტურებლად დამატებითი კვლევებია საჭირო.
დედის რძე ჩვილისთვის ბიოლოგიურად ოპტიმიზებული საკვებია, რომელიც შეიცავს ტვინის განვითარებისთვის აუცილებელ გრძელჯაჭვიან პოლიუჯერი ცხიმოვან მჟავებს, ამინომჟავებს, იმუნოგლობულინებს, ოლიგოსაქარიდებსა და სასარგებლო მიკროორგანიზმებს. აღნიშნული კომპონენტები არა მხოლოდ ნერვული სისტემის მომწიფებას უწყობს ხელს, არამედ გავლენას ახდენს იმუნური სისტემის ფორმირებასა და ნაწლავის მიკრობიომის ჩამოყალიბებაზე, რაც თანამედროვე მონაცემებით ნეიროგანვითარების პროცესთანაც არის დაკავშირებული.
კვლევა ეფუძნება Norwegian Mother, Father and Child Cohort Study (MoBa)-ის მონაცემებს და მოიცავს 37 600 ოჯახს. მშობლებმა ბავშვის დაბადებიდან ექვსი თვის შემდეგ შეავსეს კითხვარები, რომლებშიც ასახული იყო ექსკლუზიური და ნაწილობრივი ძუძუთი კვების ხანგრძლივობა, ასევე დამატებითი სითხეებისა და მყარი საკვების დაწყების დრო. ამ მონაცემების საფუძველზე მკვლევრებმა შეაფასეს ექსკლუზიური ძუძუთი კვების ხანგრძლივობა და ის ADHD-ის სიმპტომებს შეადარეს 3, 5 და 8 წლის ასაკში.
შედეგებმა აჩვენა, რომ რაც უფრო ხანგრძლივი იყო ექსკლუზიური ძუძუთი კვება (ექვს თვემდე), მით უფრო დაბალი იყო ADHD-ის სიმპტომების გამოხატულება სამივე ასაკობრივ ეტაპზე. აღნიშნული ასოციაცია დაფიქსირდა როგორც ბიჭებში, ისე გოგონებში, ხოლო ყველაზე ძლიერი კავშირი 3- და 5-წლოვან ასაკში გამოვლინდა. მიუხედავად იმისა, რომ ნებისმიერი ხანგრძლივობის ძუძუთი კვება გარკვეულ დადებით ეფექტთან იყო დაკავშირებული, ყველაზე გამოხატული ასოციაცია სწორედ ექსკლუზიურ, ექვსთვიან ძუძუთი კვებას ჰქონდა.
ADHD-ის განვითარებაზე მნიშვნელოვანი გავლენა აქვს გენეტიკურ ფაქტორებს, რის გამოც მკვლევრებმა ანალიზში გაითვალისწინეს მემკვიდრეობითი რისკი, დედის ADHD-ის სიმპტომები და სხვადასხვა სოციოდემოგრაფიული ფაქტორი. დამატებით ჩატარდა და-ძმების შედარებითი ანალიზიც, რაც ერთი ოჯახის შიგნით განსხვავებული კვების პრაქტიკის შეფასების შესაძლებლობას იძლეოდა. ამ კორექციების შემდეგაც ექსკლუზიური ძუძუთი კვების ხანგრძლივობასა და ADHD-ის სიმპტომების შემცირებას შორის სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი, თუმცა ზომიერი ასოციაცია შენარჩუნდა.
მიუხედავად ამისა, ავტორები აღნიშნავენ, რომ კვლევა დაკვირვებითია (observational) და შესაბამისად, მიღებული შედეგები მიზეზ-შედეგობრივ კავშირს ვერ ადასტურებს. გარდა ამისა, MoBa-ის მონაწილეები საშუალოდ უფრო მაღალი განათლების მქონე და ძუძუთი კვების უფრო მაღალი სიხშირით გამორჩეული მოსახლეობაა, რაც შედეგების გენერალიზაციისას გასათვალისწინებელი გარემოებაა.
კვლევის ავტორების შეფასებით, მიუხედავად იმისა, რომ ADHD-ის განვითარების ყველაზე ძლიერი რისკფაქტორი გენეტიკური წინასწარგანწყობაა, ადრეული გარემო ფაქტორებიც მნიშვნელოვან როლს ასრულებს. შესაბამისად, ექსკლუზიური ძუძუთი კვების მხარდაჭერა სიცოცხლის პირველი ექვსი თვის განმავლობაში შესაძლოა მნიშვნელოვანი საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინტერვენცია იყოს, რომელიც ბავშვთა ნეიროგანვითარების ხელშეწყობასა და ADHD-ის სიმპტომების რისკის შემცირებას შეუწყობს ხელს.
წყარო: news-medical.net
