აშშ-ს ჯანმრთელობისა და სოციალური მომსახურების მდივანმა, რობერტ კენედი უმცროსმა, ლაიმის დაავადებასთან ბრძოლა უწყების ერთ-ერთ პრიორიტეტად გამოაცხადა. თუმცა, მისი სკეპტიკური დამოკიდებულება ვაქცინების მიმართ კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს ამ სფეროში არსებულ უახლეს სამეცნიერო მიღწევებს, მათ შორის კომპანია Pfizer-ის მიერ შემუშავებულ ახალ ვაქცინას.
რა არის ლაიმის დაავადება?
ლაიმის დაავადება ყველაზე გავრცელებული ტრანსმისიული ინფექციაა, რომელსაც ბაქტერია Borrelia burgdorferi იწვევს და ადამიანზე ინფიცირებული შავიფეხა ტკიპის კბენით გადადის. დაავადების ადრეულ ეტაპზე დამახასიათებელია სპეციფიკური რგოლისებრი გამონაყარი (ე.წ. „ხარის თვალის“ ფორმის), ცხელება, დაღლილობა და სახსრების ტკივილი, თუმცა დროული ანტიბიოტიკოთერაპიის გარეშე ინფექცია შესაძლოა გავრცელდეს ნერვულ სისტემაზე, გულსა და სახსრებზე, რაც იწვევს ქრონიკულ ართრიტს, სახის ნერვის დამბლას ან ნევროლოგიურ გართულებებს.
ლაიმის დაავადება აშშ-ში სულ უფრო მასშტაბური ხდება. ყოველწლიურად დაახლოებით 476,000 ადამიანს უსვამენ ამ დიაგნოზს. კლიმატის ცვლილება და ტყეების ფრაგმენტაცია ხელს უწყობს დაავადების გადამტანი ტკიპების გავრცელებას იმ რეგიონებშიც, სადაც ისინი ადრე არ ფიქსირდებოდა.
რობერტ კენედი უმცროსის პირადი გამოცდილება
რობერტ კენედი უმცროსი ხშირად იხსენებს პირად გამოცდილებას, როდესაც 80-იან წლებში ტყეში სეირნობის შემდეგ სხეულიდან 30-მდე ტკიპა მოიშორა. მისი თქმით, მასაც და მის ყველა შვილსაც ჰქონდათ ეს დაავადება. დეკემბერში კენედიმ პირობა დადო, რომ ყველაფერს გააკეთებს ბავშვებისთვის ტყეში სეირნობის უსაფრთხოების დასაბრუნებლად, თუმცა მისი აქცენტები უფრო დიაგნოსტიკასა და მკურნალობაზეა მიმართული, ვიდრე პრევენციაზე.
ლაიმის დაავადების ვაქცინა
გასულ კვირას Pfizer-მა და მისმა პარტნიორმა Valneva-მ განაცხადეს, რომ გეგმავენ მარეგულირებელს წარუდგინონ ლაიმის დაავადების ახალი ვაქცინა. კლინიკურმა კვლევებმა აჩვენა, რომ ოთხი დოზის მიღების შემთხვევაში დაავადების რისკი 75%-ით მცირდება. ეს იქნება პირველი ვაქცინა ბაზარზე ბოლო ორი ათწლეულის განმავლობაში.
საინტერესოა, რომ 1998 წელს დამტკიცებული ლაიმის ვაქცინა Lymerix ბაზრიდან 2002 წელს გაიტანეს „დაბალი მოთხოვნის“ გამო. ამას წინ უძღოდა სასამართლო დავები და დაუდასტურებელი ეჭვები იმის შესახებ, რომ ვაქცინა ართრიტს იწვევდა. მიუხედავად იმისა, რომ FDA-მ კავშირი ვერ აღმოაჩინა, საზოგადოებრივმა უნდობლობამ ვაქცინაზე მოთხოვნა შეამცირა.
რა ბედი ელის ახალ ვაქცინას?
ახალი ვაქცინის წარმატება დიდწილად დამოკიდებულია კენედის უწყებაზე, რომელიც ზედამხედველობს FDA-სა და CDC-ს. კენედი ცნობილია თავისი ანტივაქსერული შეხედულებებით და კონსპირაციული თეორიით, თითქოს ლაიმის დაავადება ცივი ომის დროს აშშ-ის ლაბორატორიებში შექმნილი ბიოლოგიური იარაღია. ექსპერტები, მათ შორის ეკოლოგი რიჩარდ ოსტფელდი, ამ თეორიას აბსურდულს უწოდებენ და აღნიშნავენ, რომ ეს ბაქტერია ბუნებაში ასობით ათასი წელია არსებობს.
მიუხედავად იმისა, რომ კენედი პირობას დებს, რომ „არავინ იბრძოლებს მასზე ძლიერად“ ლაიმის დაავადების წინააღმდეგ, მისი ადმინისტრაციის პირობებში ვაქცინების მწარმოებლები გარკვეულ შეფერხებებს პროგნოზირებენ. პარალელურად, მიმდინარეობს მუშაობა ალტერნატიულ საშუალებებზე, მაგალითად, სპეციალურ აბებზე, რომლებიც ტკიპებს კბენისთანავე კლავს და ბაქტერიის გადაცემას უშლის ხელს.
წყარო: CNN
