GLP-1 აგონისტები, როგორიცაა სემაგლუტიდი (Ozempic, Wegovy), ლირაგლუტიდი, დულაგლუტიდი და ტირზეპატიდი, სიმსუქნის მკურნალობის ერთ-ერთ ყველაზე ეფექტურ მედიკამენტებად მიიჩნევა. თუმცა, ENDO 2026-ის (ენდოკრინოლოგთა საზოგადოების ყოველწლიური კონგრესი) ფარგლებში წარმოდგენილი ახალი კვლევის შედეგების თანახმად, აღნიშნული პრეპარატებით მკურნალობის ფონზე პაციენტებში ფიზიკური აქტივობის დონე მცირდება, რაც შესაძლოა მკურნალობის გრძელვადიან შედეგებზე უარყოფითად აისახოს.
სიმსუქნის მართვის პროცესში GLP-1 რეცეპტორის აგონისტების გავლენის შესაფასებლად, ილინოისის HSHS St. John’s Hospital-ის მკვლევრებმა, დოქტორ საჯანა მაჰარჯანის ხელმძღვანელობით, რეტროსპექტიული, ობზერვაციული კვლევა ჩაატარეს. კვლევა ეფუძნებოდა აშშ-ის ჯანმრთელობის ეროვნული ინსტიტუტის (NIH) კვლევითი პროგრამის მონაცემებს, სადაც სამედიცინო ინფორმაცია მონაწილეთა ფიტნეს-მონიტორების (wearable fitness trackers) მონაცემებთან იყო დაკავშირებული. ანალიზში ჩართული იყო 753 ზრდასრული პაციენტი სიმსუქნის დიაგნოზით (საშუალო ასაკი — 52.7 წელი; მონაწილეთა უმრავლესობას ქალები შეადგენდნენ), რომლებიც მკურნალობდნენ GLP-1 აგონისტებით. კვლევის ავტორთა განმარტებით, აღნიშნული პრეპარატები ამცირებს არა მხოლოდ ცხიმოვან, არამედ კუნთოვან ქსოვილს. სწორედ ამიტომ, რეგულარული ფიზიკური აქტივობა, განსაკუთრებით კი ძალოვანი (რეზისტენტული) ვარჯიში, მკურნალობის მნიშვნელოვან კომპონენტად მიიჩნევა, რადგან ხელს უწყობს კუნთოვანი მასის, კუნთოვანი ძალისა და მეტაბოლური ჯანმრთელობის შენარჩუნებას.
მკვლევრებმა ერთმანეთს შეადარეს მონაწილეთა ფიზიკური აქტივობის მაჩვენებლები GLP-1 აგონისტებით მკურნალობის დაწყებამდე და მისი დაწყების შემდეგ. ანალიზის შედეგებმა აჩვენა, რომ საშუალო დღიური ნაბიჯების რაოდენობა 5 047-დან 4 487-მდე შემცირდა, ხოლო ზომიერი და ინტენსიური ფიზიკური აქტივობის საშუალო ხანგრძლივობა დღეში 28 წუთიდან 22 წუთამდე დაეცა. ფიზიკური აქტივობის ყველაზე გამოხატული შემცირება აღინიშნა მამაკაცებსა და იმ პაციენტებში, რომლებსაც სახსრების ან კუნთების ტკივილი აწუხებდათ. ამასთან აღსანიშნავია, რომ ასაკი, გულის უკმარისობა და ინსულტის ანამნეზი ფიზიკური აქტივობის ცვლილებაზე სტატისტიკურად მნიშვნელოვან გავლენას არ ახდენდა.
დოქტორ მაჰარჯანის განცხადებით, მიუხედავად გავრცელებული მოლოდინისა, რომ წონის კლება პაციენტებს უფრო აქტიური ცხოვრების წესისკენ უბიძგებდა, კვლევამ მსგავსი ტენდენცია ვერ დაადასტურა. მისი შეფასებით, მიღებული მონაცემები კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ GLP-1 პრეპარატებით მკურნალობისას ფიზიკური აქტივობა არა რეკომენდებულ დამატებით ღონისძიებას წარმოადგენს, არამედ მკურნალობის აუცილებელ კომპონენტია. შესაბამისად, მედიკამენტურ თერაპიასთან ერთად საჭიროა მიზანმიმართული ინტერვენციები, რომლებიც პაციენტებს აქტივობის შენარჩუნებაში დაეხმარება.
ნნიუ-იორკისა და ნიუ-ჯერსის ენდოკრინოლოგისა და სიმსუქნის მართვის სპეციალისტის, დოქტორ პიტერ ბალაჟის, განმარტებით, წონის კლება ავტომატურად არ ნიშნავს ფიზიკური აქტივობის ზრდას. მისი თქმით, კალორიული დეფიციტის პირობებში ორგანიზმი ენერგიის დაზოგვის რეჟიმზე გადადის, რაც ენერგიის ხარჯვის შემცირებასა და მეტაბოლური პროცესების შენელებას უწყობს ხელს. ამასთან, GLP-1 პრეპარატებთან ასოცირებული გვერდითი მოვლენები, როგორიცაა გულისრევა, დაღლილობა და კუჭ-ნაწლავის დისკომფორტი, შესაძლოა დამატებით ამცირებდეს პაციენტების როგორც მოტივაციას, ისე შესაძლებლობას, რეგულარულად იყვნენ ფიზიკურად აქტიურები.
დოქტორ ბალაჟის შეფასებით, GLP-1 თერაპიის პერიოდში აუცილებელია ძალოვანი (რეზისტენტული) ვარჯიშის, ყოველდღიური სიარულისა და სხვა აერობული აქტივობების ჩართვა. მისი თქმით, ფიზიკური აქტივობის გარეშე წონის კლების მნიშვნელოვანი ნაწილი შესაძლოა კუნთოვანი ქსოვილის შემცირების ხარჯზე მოხდეს და არა მხოლოდ ცხიმოვანი მასის კლების, რაც უარყოფითად აისახება მეტაბოლურ ჯანმრთელობასა და გრძელვადიან შედეგებზე. ამასთან, ვარჯიშის ტიპი, ინტენსივობა და დაწყების დრო ინდივიდუალურად უნდა შეირჩეს თითოეული პაციენტის ჯანმრთელობის მდგომარეობის, სხეულის მასის ინდექსის, ფუნქციური შესაძლებლობებისა და ტრავმის რისკის გათვალისწინებით.
კვლევის დასკვნებს არ ეთანხმება ნიუ-იორკელი ექიმი-ინტერნისტი, დოქტორი ამანდა კანი. მისი კლინიკური გამოცდილებით, წონის კლება ხშირად სწორედ იმ მოტივაციას ქმნის, რომელიც პაციენტებს უფრო აქტიური ცხოვრების წესისა და საკუთარი ჯანმრთელობისადმი მეტი ყურადღების დათმობისკენ უბიძგებს. დოქტორ კანის თქმით, GLP-1 თერაპიის წარმატება მნიშვნელოვანწილად დამოკიდებულია იმაზე, თუ რამდენად სწორად მიმდინარეობს პაციენტის მონიტორინგი და მრავალმხრივი მხარდაჭერა.
დოქტორ კანის განცხადებით, როდესაც GLP-1 პრეპარატები ინიშნება დაბალანსებული კვების, ადეკვატური რაოდენობის ცილის მიღების, ვარჯიშის და რეგულარული მონიტორინგის ფონზე, პაციენტები არა მხოლოდ ეფექტურად იკლებენ წონაში, არამედ ინარჩუნებენ კუნთოვან მასას, უუმჯობესდებათ ფიზიკური შესაძლებლობები და იზრდება მოტივაცია აქტიური ცხოვრების წესის შესანარჩუნებლად. მისი პრაქტიკის მიხედვით, თუ პაციენტს აღენიშნება გამოხატული დაღლილობა, ვერ ახერხებს რეგულარულ ფიზიკურ აქტივობას, არასაკმარისი რაოდენობით იღებს ცილას ან აღენიშნება კუნთოვანი მასის მნიშვნელოვანი შემცირება, მკურნალობის სქემა გადაიხედება ან პრეპარატის დოზა კორექტირდება.
ავტორები აღნიშნავენ, რომ კვლევას რამდენიმე მნიშვნელოვანი შეზღუდვა აქვს. კვლევა რეტროსპექტიული და ობზერვაციული ხასიათისაა, რის გამოც მიღებული შედეგები მხოლოდ სტატისტიკურ კავშირს (ასოციაციას) ასახავს და მიზეზ-შედეგობრივი კავშირის დადგენის შესაძლებლობას არ იძლევა. გარდა ამისა, მონაწილეთა უმრავლესობას საშუალო ასაკის ქალები შეადგენდნენ, რაც მიღებული შედეგების სხვა პოპულაციებზე ექსტრაპოლაციის შესაძლებლობას ზღუდავს. ასევე, კვლევაში არ შეფასებულა მონაწილეთა ვარჯიშის ჩვევები, მოტივაციის დონე და ექიმის მიერ ფიზიკურ აქტივობასა და ცხოვრების წესთან დაკავშირებით გაცემული რეკომენდაციების შესაძლო გავლენა.
კვლევის ავტორების შეფასებით, მიღებული მონაცემები კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს, რომ GLP-1 აგონისტებით მკურნალობა არ უნდა შემოიფარგლოს მხოლოდ მედიკამენტური თერაპიით. თანამედროვე მიდგომა მოითხოვს პაციენტის კომპლექსურ მართვას, რომელიც მოიცავს ცილის ადეკვატურ მიღებას, რეგულარულ ძალოვან და აერობულ ვარჯიშს და მუდმივ სამედიცინო მონიტორინგს. აღნიშნული მიდგომა უზრუნველყოფს წონის კლებას ძირითადად ცხიმოვანი ქსოვილის ხარჯზე, რაც ხელს უწყობს კუნთოვანი მასის შენარჩუნებას, ფიზიკური ფუნქციების გაუმჯობესებასა და მეტაბოლური ჯანმრთელობის დაცვას.
წყარო: nypost.com
