აკადემიური სამყარო გარედან ხშირად პრივილეგირებულ, მშვიდ გარემოდ აღიქმება, თუმცა ახალი მასშტაბური კვლევა საპირისპირო, საგანგაშო რეალობას აჩვენებს: უნივერსიტეტის პროფესორები და მკვლევრები ქრონიკულ, მძიმე შფოთვას ებრძვიან. მართალია, კვლევამ აშშ-ის ათასობით აკადემიკოსი მოიცვა, თუმცა სტრესის მთავარი ტრიგერები, საგრანტო დაფინანსებაზე დამოკიდებულება, ახალი პუბლიკაციების გამოქვეყნების მკაცრი მოთხოვნები და დაწინაურების მოლოდინი, თანამედროვე გლობალური აკადემიური სისტემის უნივერსალურ კრიზისს ასახავს.
სტანდარტული სადიაგნოსტიკო კითხვარის მიხედვით, სამედიცინო სფეროს პროფესიონალების დაახლოებით მესამედს, ხოლო სხვა დისციპლინების წარმომადგენელთა 24%-ს საშუალო ან მძიმე ფორმის შფოთვა აღენიშნება. ეს მაჩვენებელი რადიკალურად აღემატება ზოგად პოპულაციაში არსებულ სტატისტიკას. მონაცემები ადასტურებს, რომ საუნივერსიტეტო გარემო განსაკუთრებით დაუნდობელია ახალბედა მეცნიერებისა და ქალებისთვის, რომლებიც სისტემაში მუდმივი ადგილის დასამკვიდრებლად იბრძვიან.
წლების განმავლობაში, მსოფლიოს წამყვანი საგანმანათლებლო ინსტიტუტები ძირითადად სტუდენტების მენტალურ ჯანმრთელობაზე ფოკუსირდებოდნენ, პროფესურის ფსიქოლოგიური მდგომარეობა კი სრულიად უგულებელყოფილი იყო. სპეციალისტები ხაზს უსვამენ, რომ მრავალი სხვა პროფესიისგან განსხვავებით, მეცნიერებაში შფოთვა ქრონიკული ხასიათისაა. მუდმივი კონკურენციისა და დაუსრულებელი ინტელექტუალური შრომის პირობებში სტრესორები, ფაქტობრივად, არასდროს ქრება, რაც საბოლოოდ კადრების მძიმე პროფესიულ გადაწვას (ბარნაუტს) იწვევს.
მიუხედავად მძიმე მოცემულობისა, კვლევამ სტრესის მართვის საუკეთესო, გლობალური ინსტრუმენტიც გამოავლინა: ძლიერი სოციალური კავშირები და მყარი კოლეგიალური ქსელი. მონაცემებმა აჩვენა, რომ პროფესორები, რომლებსაც კოლეგებისგან მჭიდრო ემოციური და პრაქტიკული მხარდაჭერა აქვთ, გაცილებით მარტივად უმკლავდებიან წნეხს. იმ ინსტიტუტებში, სადაც ისტორიულად სათემო თანადგომაზე, გამოცდილების გაზიარებასა და ურთიერთდახმარებაზეა აქცენტი გაკეთებული, მკვლევართა შფოთვის ინდექსი საგრძნობლად დაბალია.
ეს მიგნებები სერიოზული სიგნალია მსოფლიოს უნივერსიტეტებისთვის, რათა სასწრაფოდ შეცვალონ არსებული ჰიპერკონკურენტული კულტურა. კვლევის ავტორები საგანმანათლებლო ინსტიტუტებს მოუწოდებენ, დანერგონ ეფექტური მენტორული პროგრამები, სადაც უფროსი მეცნიერები ახალბედებისთვის ერთგვარი „აკადემიური მშობლების“ როლს შეასრულებენ. მხოლოდ ნდობაზე, თანადგომასა და გაზიარებულ პასუხისმგებლობაზე აგებული ეკოსისტემა მისცემს მკვლევრებს საშუალებას, ემსახურონ მეცნიერებას საკუთარი მენტალური ჯანმრთელობის მსხვერპლად შეწირვის გარეშე.
წყარო: Nature
