ახალმა კვლევამ, რომელიც გამოქვეყნდა ჟურნალ Gut Microbes-ში, პირველად აჩვენა, თუ როგორ მოქმედებს სოციალური კავშირები ადამიანის წონასა და კვებით ქცევაზე ინტეგრირებული ბიოლოგიური გზით, რომელშიც ჩართულია ტვინის ფუნქცია, მეტაბოლიზმი და ჰორმონი ოქსიტოცინი (“სიყვარულის ჰორმონი”).
კვლევის შედეგები ვარაუდობს, რომ ურთიერთობების ხარისხი შეიძლება იყოს ისეთივე მნიშვნელოვანი ფიზიკური ჯანმრთელობისთვის, როგორც ტრადიციული რისკ-ფაქტორები, როგორიცაა ვარჯიში და დიეტა.
კვლევის წამყვანმა ავტორმა, დოქტორმა არპანა ჩერჩმა UCLA Health-დან აღნიშნა: მიუხედავად იმისა, რომ წლების განმავლობაში ცნობილი იყო სოციალური ურთიერთობების გავლენა ჯანმრთელობაზე, ამ კავშირის ბიოლოგიური მექანიზმები სათანადოდ არ ყოფილა ახსნილი აქამდე.
კვლევაში მონაწილეობა მიიღო ლოს-ანჯელესის თითქმის 100-მა მცხოვრებმა. მეცნიერებმა შეაგროვეს მონაცემები მათი ქორწინების სტატუსის, სხეულის მასის ინდექსის (BMI), ასაკის, სქესის, დიეტის ხარისხისა და სოციალურ-ეკონომიკური სტატუსის შესახებ. მათ ასევე მოახდინეს ტვინის ვიზუალიზაცია (საკვების გამოსახულებების ჩვენებისას), განავლის ნიმუშების ანალიზი მეტაბოლიტების შესამოწმებლად და სისხლის პლაზმის ტესტები ოქსიტოცინის დონის გასაზომად.
ჩერჩის ლაბორატორიამ დაადგინა:
- ძლიერი ემოციური მხარდაჭერა = დაბალი BMI: დაქორწინებულ პირებს, რომლებსაც ძლიერი ემოციური მხარდაჭერა ჰქონდათ, უფრო დაბალი სხეულის მასის ინდექსი (BMI) და ნაკლები კვებითი დამოკიდებულების ქცევა აღენიშნებოდათ, ვიდრე იმ დაქორწინებულ მონაწილეებს, რომლებსაც დაბალი ემოციური მხარდაჭერა ჰქონდათ.
- გაძლიერებული კონტროლი: ტვინის გამოსახულებამ აჩვენა, რომ ძლიერი ემოციური მხარდაჭერის მქონე დაქორწინებულებს ჰქონდათ გაძლიერებული აქტივობა დორსოლატერალურ პრეფრონტალურ ქერქში. ეს არის ტვინის ის ნაწილი, რომელიც მართავს ლტოლვასა და მადას.
- განსხვავებული ეფექტი დაუქორწინებლებზე: დაუქორწინებელ ადამიანებს, მიუხედავად იმისა, ჰქონდათ თუ არა ძლიერი ემოციური მხარდაჭერა ადამიანებისგან, მსგავსი ტვინის აქტივობა არ გამოუვლინდათ, რაც შეიძლება აიხსნას მათი სოციალური ქსელების მრავალფეროვნებითა და ნაკლები თანმიმდევრულობით.
კვლევის ცენტრალური აღმოჩენა ოქსიტოცინს უკავშირდება. ძლიერი ემოციური მხარდაჭერის მქონე დაქორწინებულ მონაწილეებს ოქსიტოცინის უფრო მაღალი დონე აღენიშნებოდათ, ვიდრე დაუქორწინებელ პირებს.
დოქტორ ჩერჩის თქმით, ოქსიტოცინი, სავარაუდოდ, ბიოლოგიური მაცნეს როლს ასრულებს, რომელიც ერთდროულად აძლიერებს ტვინის იმ რეგიონებს, რომლებიც თვითკონტროლშია ჩართული და ხელს უწყობს ნაწლავების მეტაბოლურ პროცესებს.
“იფიქრეთ ოქსიტოცინზე, როგორც დირიჟორზე, რომელიც ტვინსა და ნაწლავებს შორის სიმფონიას აორკესტრირებს”, – განაცხადა ჩერჩმა. “ის აძლიერებს ტვინის უნარს, წინააღმდეგობა გაუწიოს საკვებისადმი ლტოლვას, პარალელურად კი ხელს უწყობს ნაწლავებში სასარგებლო მეტაბოლურ პროცესებს, რაც ორივე შემთხვევაში ეხმარება ჯანსაღი წონის შენარჩუნებას.”
სოციალურმა მხარდაჭერამ მნიშვნელოვანი ცვლილებები გამოიწვია ნაწლავის მეტაბოლიზმშიც. მათ, ვისაც უფრო ძლიერი მხარდაჭერა ჰქონდა, აღენიშნებოდათ სასარგებლო ცვლილებები ტრიპტოფანის მეტაბოლიტებში. ეს არის ნაწლავის ბაქტერიების მიერ წარმოებული ნაერთები, რომლებიც არეგულირებენ ანთებას, იმუნურ ფუნქციას, ენერგეტიკულ ბალანსს და ტვინის ჯანმრთელობას. ისინი ასევე მონაწილეობენ სეროტონინისა და სხვა ნაერთების გამომუშავებაში, რომლებიც გავლენას ახდენენ განწყობაზე, სოციალურ ქცევასა და მეტაბოლიზმზე.
კვლევა ეჭვქვეშ აყენებს ქორწინებისა და წონის შესახებ ზედმეტად გამარტივებულ შეხედულებებს. “ქორწინება შეიძლება იყოს კარგი სავარჯიშო თვითკონტროლისთვის”, – თქვა ჩერჩმა. “ხანგრძლივი პარტნიორობის შენარჩუნება მოითხოვს იმპულსების მუდმივ დათრგუნვას და გრძელვადიან მიზნებთან შესაბამისობას, რამაც შეიძლება გააძლიეროს ტვინის წრედები, რომლებიც ჩართულია კვებითი ქცევის მართვაში.”
კვლევის შედეგები გვაძლევს მიმართულებას სიმსუქნის პრევენციისა და მკურნალობისთვის, რაც გულისხმობს ჯანსაღი სოციალური ურთიერთობებს დიეტასთან და ვარჯიშთან ერთად.
წყარო: Gut Microbes
