65 წლის ვიკი სტინსონს ექიმებმა პანკრეასის კიბოს მე-3 სტადიის დიაგნოზი დაუსვეს და სიცოცხლის მხოლოდ რამდენიმე თვე მისცეს, თუმცა მან დანებებაზე უარი თქვა. ორი წლის შემდეგ, ის კვლავ წარმატებით უმკლავდება დაავადებას. მისი გადარჩენის მთავარი იმედი მედიცინაში მომხდარი უახლესი გარღვევა და ახალი თაობის ექსპერიმენტული პრეპარატებია, რომლებიც პანკრეასის სიმსივნის მკურნალობის სტანდარტს ძირფესვიანად ცვლის.
პანკრეასის კიბო ერთ-ერთ ყველაზე რთულად სადიაგნოსტიკო და სამკურნალო დაავადებად რჩება, რის გამოც 5 წლის განმავლობაში გადარჩენის მაჩვენებელი მხოლოდ 13%-ს შეადგენს. ონკოლოგების განმარტებით, ორგანო სხეულში ღრმადაა მოთავსებული, რაც დაავადების ადრეულ აღმოჩენას ართულებს, სიმპტომები კი ხშირად ბუნდოვანია. გარდა ამისა, სიმსივნური უჯრედები ერთგვარ დამცავ შრეს იქმნიან, რაც ტრადიციული ქიმიოთერაპიის მოქმედებას აფერხებს, სისხლძარღვებთან სიახლოვე კი მუტაციას ორგანიზმში მარტივად, „ქვიშის მარცვლებივით“ ფანტავს.
ვიკის მდგომარეობა ახალმა, გენეტიკურად ინჟინერირებულმა პრეპარატმა, დარაქსონრასიბმა (daraxonrasib) გააუმჯობესა. ეს არის ეგრეთ წოდებული RAS-ინჰიბიტორი, რომელიც მიზანმიმართულად პოულობს და ანადგურებს კონკრეტული მუტაციის მქონე კიბოს უჯრედებს. მედიკამენტი პერორალური ფორმისაა (აბი), აქვს გაცილებით მსუბუქი გვერდითი მოვლენები და კლინიკური კვლევების თანახმად, პაციენტებს დაავადების პროგრესირების გარეშე ცხოვრებას 3-4-ჯერ უხანგრძლივებს. სწორედ ამ პრეპარატის დახმარებით, ვიკიმ 13 თვის განმავლობაში სრულფასოვნად, ნორმალური რიტმით იცხოვრა.
პარალელურად, მეცნიერები სხვა ინოვაციურ მიმართულებებზეც მუშაობენ. ერთ-ერთი ყველაზე იმედისმომცემი პერსონალიზებული mRNA-ვაქცინებია, რომლებიც პაციენტის გენეტიკური პროფილის მიხედვით იქმნება და ორგანიზმის იმუნურ სისტემას კიბოსთან საბრძოლველად ააქტიურებს. კვლევებმა აჩვენა, რომ ამ მეთოდმა პაციენტთა ნაწილს სიცოცხლე 6 წლით გაუხანგრძლივა. გარდა ამისა, აშშ-ის საკვებისა და მედიკამენტების ადმინისტრაციამ (FDA) ახლახან დაამტკიცა მოწყობილობა, რომელიც კანზე მიმაგრებული ელექტროდების საშუალებით მაღალსიხშირულ ელექტრულ სიგნალებს გზავნის და სიმსივნური უჯრედების გამრავლებას ტოქსინების გარეშე ბლოკავს.
მიუხედავად იმისა, რომ ახალმა თერაპიამ 13 თვის განმავლობაში დაავადება შეაჩერა, ვიკის კიბო მარტში კვლავ დაბრუნდა და მე-4 სტადიით საკვერცხეებზე გავრცელდა. ექსპერიმენტული აბის მიღების შეწყვეტისა და რთულ ქიმიოთერაპიაზე დაბრუნების მიუხედავად, პაციენტი ოპტიმიზმს არ კარგავს. იგი აგრძელებს ექიმებთან მჭიდრო თანამშრომლობას და იმედოვნებს, რომ მედიცინის სწრაფი განვითარების ფონზე, დროულად გამოჩნდება პერსონალიზებული თერაპია, რომელიც მის სიცოცხლეს კიდევ ერთხელ გაახანგრძლივებს.
წყარო: NPR
