გზამკვლევი გრიპის სეზონისთვის — რა უნდა ვიცოდეთ ახალ ვაქცინაზე და როდის ავიცრათ?

საქართველოში სეზონური გრიპის საწინააღმდეგო ვაქცინაციის სახელმწიფო პროგრამის აქტიური ფაზა ოქტომბრის ბოლოდან და ნოემბრის დასაწყისიდან ამოქმედდება. ჯანდაცვის სამინისტროს განცხადებით, უწყება პროცესის დასაწყებად სრულ მზადყოფნაშია და, ტრადიციულად, რისკჯგუფებისთვის აცრა წელსაც უფასო იქნება.

ვიდრე გრიპის შემთხვევები პიკს მიაღწევს, მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ, როგორი იქნება წლევანდელი სეზონი, რით გამოირჩევა ახალი ვაქცინა და რატომ არის დროული იმუნიზაცია გადამწყვეტი.

როგორი იქნება წლევანდელი გრიპის სეზონი?

მრავალწლიანი დაკვირვებისა და სტატისტიკის საფუძველზე, სპეციალისტები გრიპის შემთხვევების მატებას ნოემბრიდან ვარაუდობენ, ხოლო აქტიურობის პიკი დეკემბრის ბოლოსა და იანვრის დასაწყისშია მოსალოდნელი.

ამჟამინდელი მონაცემებით, 2026 წლის სეზონი გასულ ორ წელთან შედარებით ნაკლებად აქტიურია — შემცირებულია როგორც პირველადი ჯანდაცვის რგოლში მიმართვიანობა, ისე ჰოსპიტალიზაციის მაჩვენებელი. დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის სტატისტიკით, ცირკულირებადი ვირუსების სურათი ასეთია:

• რინოვირუსი (60%): ლაბორატორიულად დადასტურებული შემთხვევების უდიდესი ნაწილი სწორედ ამ, შედარებით მსუბუქ ვირუსზე მოდის, რომელიც უმეტესად ბინაზე იმართება.

• სხვა ვირუსები: ფიქსირდება ე.წ. ძველი კორონავირუსის, პარაგრიპისა და ადენოვირუსის მომატებული რაოდენობაც, რომლებიც ასევე მსუბუქი და საშუალო მიმდინარეობით ხასიათდება.

• COVID-19: ბოლო კვირებში კორონავირუსის შემთხვევები სტაბილურ ნიშნულზე ნარჩუნდება.

მიუხედავად იმისა, რომ იაპონიაში გრიპის ვირუსის უჩვეულოდ ადრეული აფეთქება (აგვისტოში) დაფიქსირდა, იაშვილის სახელობის ბავშვთა ცენტრალური საავადმყოფოს სამედიცინო დირექტორის, პროფესორ ივანე ჩხაიძის განმარტებით, ამას საქართველოზე გავლენა არ ექნება და სეზონი ჩვენთან სტანდარტულ ვადებში წარიმართება.

რა არის და რით გამოირჩევა წლევანდელი ვაქცინა?

სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში, საქართველოში დაახლოებით 200 000 დოზა უფასო ვაქცინის შემოტანა იგეგმება. წლევანდელი პრეპარატი 100%-ით განახლებული და 3-კომპონენტიანია, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის უშუალოდ იმ შტამების წინააღმდეგაა მიმართული, რომლებიც წელს ყველაზე მეტად ცირკულირებს.

ახალი ვაქცინა შემდეგ კომპონენტებს მოიცავს:

• „ა“ ტიპის გრიპის ორი კომპონენტი: მისურისა და დარვინის შტამები.

• „ბე“ (B) ტიპის გრიპის ერთი კომპონენტი: ტოკიოს შტამი.

რატომ უნდა ავიცრათ და რატომ გვჭირდება ახალი დოზა ყოველწლიურად?

გრიპის ვირუსი მუდმივად განიცდის მუტაციას. მაგალითად, გასულ წელს დომინანტი „ბე“ ტიპის ვირუსი იყო, ორი წლის წინ კი — „ა“ ტიპის. შესაბამისად, შარშანდელი ვაქცინა წლევანდელ მუტირებულ ვირუსებთან ბრძოლაში ნაკლებად ეფექტურია.

გარდა ამისა, გრიპის ვაქცინით გამომუშავებული იმუნიტეტი არ არის მუდმივი — ის ორგანიზმს საუკეთესო შემთხვევაში 6-8 თვის განმავლობაში იცავს. სწორედ ამიტომ არის აუცილებელი, რომ ყოველი ახალი სეზონის წინ ორგანიზმმა ახალი, განახლებული „იარაღი“ მიიღოს მძიმე გართულებების თავიდან ასაცილებლად.

როდის არის ვაქცინაციისთვის საუკეთესო დრო?

როგორც წესი, ვაქცინა ქვეყანაში ოქტომბრის თვეში შემოდის, რის შემდეგაც უშუალოდ იწყება აცრების პროცესი. იმუნიზაციისთვის იდეალური პერიოდი სწორედ ოქტომბრის ბოლო და ნოემბრის დასაწყისია. ამ დროს აცრა ორგანიზმს აძლევს საკმარის დროს (დაახლოებით 2 კვირას), რათა დეკემბერ-იანვარში მოსალოდნელ გრიპის პიკამდე მყარი იმუნიტეტი გამოიმუშაოს.

ვაქცინაცია, პირველ რიგში, კრიტიკულად მნიშვნელოვანია ე.წ. რისკჯგუფებისთვის. ამ ჯგუფებში შედიან:

• 65 წლის და უფროსი ასაკის პირები;

• 2 წლამდე ასაკის ბავშვები;

• გულ-სისხლძარღვთა სისტემის მძიმე და ქრონიკული დაავადებების მქონე პაციენტები;

• სამედიცინო პერსონალი და სხვა მაღალი რისკის პროფესიის წარმომადგენლები.