ახალი კვლევის თანახმად, რთულ, კონფლიქტურ ადამიანებთან ურთიერთობამ, რომლებსაც მეცნიერები „ჰასლერებს“ (hasslers) უწოდებენ, შესაძლოა, არა მხოლოდ განწყობა გაგიფუჭოთ, არამედ თქვენი ორგანიზმის ბიოლოგიური დაბერებაც დააჩქაროს.
ჟურნალ Proceedings of the National Academy of Sciences-ში გამოქვეყნებული ნაშრომი ხაზს უსვამს, რომ სტრესული სოციალური კავშირები ჯანმრთელობისთვის სერიოზულ საფრთხეს წარმოადგენს.
კვლევის ძირითადი შედეგები
მკვლევრებმა 2,000-ზე მეტი ადამიანის მონაცემები შეისწავლეს, რათა დაედგინათ სოციალური გარემოს გავლენა უჯრედულ დაბერებაზე. შედეგებმა აჩვენა:
-
დაჩქარებული დაბერება: ყოველი დამატებითი „ჰასლერი“ ადამიანის გარემოცვაში ბიოლოგიური დაბერების ტემპს 1.5%-ით ზრდის.
-
ქრონიკული სტრესი: ნეგატიური ურთიერთობები ფუნქციონირებს როგორც ქრონიკული სტრესორი, რაც ზრდის ეპიგენეტიკურ ბიომარკერებს, რომლებიც უშუალოდ დაბერებას უკავშირდება.
-
დაუცველი ჯგუფები: კვლევის მიხედვით, ქალები და ჯანმრთელობის პრობლემების მქონე პირები უფრო მეტად არიან მიდრეკილნი, ჰყავდეთ ასეთი ადამიანები თავიანთ გარემოცვაში.
რატომ არის ეს ურთიერთობები საშიში?
სოციალური კავშირები ჯანმრთელობისთვის აუცილებელია, თუმცა ყველა ურთიერთობა არ არის ჯანსაღი. ხშირ შემთხვევაში, „ჰასლერები“ ოჯახის წევრები (მშობლები ან შვილები), კოლეგები ან მეზობლები არიან ანუ ადამიანები, რომლებთანაც კონტაქტის სრულად გაწყვეტა რთულია მოვალეობებისა თუ გაზიარებული სივრცის გამო.
ექსპერტების განმარტებით, სტრესული ურთიერთობები ხელს უწყობს ქრონიკული დაავადებების ადრეულ განვითარებას. თუმცა, მეცნიერები აფრთხილებენ საზოგადოებას, რომ სოციალური იზოლაციაც არანაკლებ საზიანოა, რადგან მარტოობა წელიწადში 871,000-ზე მეტ სიკვდილიანობას უკავშირდება.
როგორ დავიცვათ თავი?
იმისათვის, რომ ნეგატიურმა ურთიერთობებმა თქვენს ჯანმრთელობაზე დამანგრეველი გავლენა არ იქონიოს, სპეციალისტები შემდეგ რჩევებს გასცემენ:
-
საზღვრების დაწესება: მკაფიოდ განსაზღვრეთ ის დრო და ენერგია, რომელსაც რთულ ადამიანებთან ურთიერთობას უთმობთ.
-
სტრესის შემცირება: ასეთ ადამიანებთან ურთიერთობის წინ და შემდეგ დაგეგმეთ თქვენთვის სასიამოვნო „თვითმოვლის“ (self-care) აქტივობები.
-
სოციალური ბუფერები: გააძლიერეთ კავშირი იმ ადამიანებთან, რომლებიც დადებით ემოციებსა და მხარდაჭერას გაძლევენ. ეს დაგეხმარებათ შეამციროთ ნეგატიური ურთიერთობების გავლენა თქვენს ორგანიზმზე.
მეცნიერების განმარტებით, მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს, რომ სოციალური კავშირები ჯანმრთელობისთვის ფუნდამენტურია, ამიტომ მიზანი არა იზოლაცია, არამედ ურთიერთობების გააზრებული მართვაა.
წყარო: PNAS
