კემბრიჯის უნივერსიტეტის მკვლევართა გუნდმა, 100 მილიონზე მეტი ადამიანის მონაცემების ანალიზის შედეგად, დაადგინა, რომ კანაფის, კოკაინისა და ამფეტამინის მოხმარება ინსულტის განვითარების რისკს მნიშვნელოვნად ზრდის. კვლევა, რომელიც ჟურნალ International Journal of Stroke-ში გამოქვეყნდა, მიუთითებს, რომ ეს ნარკოტიკული საშუალებები ინსულტის გამომწვევ დამოუკიდებელ რისკ-ფაქტორებს წარმოადგენს.
კვლევის ძირითადი მიგნებები
მეტა-ანალიზის შედეგები აჩვენებს ინსულტის რისკის საგანგაშო ზრდას:
-
ამფეტამინი: ზრდის ინსულტის რისკს 122%-ით.
-
კოკაინი: ზრდის ინსულტის რისკს 96%-ით.
-
კანაფი: ზრდის ინსულტის რისკს დაახლოებით 37%-ით.
განსაკუთრებით შემაშფოთებელია 55 წლამდე ასაკის პირთა მონაცემები, სადაც ამფეტამინის მოხმარება ინსულტის რისკს თითქმის სამჯერ (174%-ით) ზრდის, ხოლო კოკაინის მოხმარება — 97%-ით.
რატომ იწვევს ეს ნივთიერებები ინსულტს?
მეცნიერების განმარტებით, აღნიშნული ნარკოტიკები ორგანიზმში იწვევს ისეთ ფიზიოლოგიურ ცვლილებებს, რომლებიც პირდაპირ უწყობს ხელს ინსულტის განვითარებას:
-
არტერიული წნევის მკვეთრი მატება.
-
სისხლძარღვების სპაზმი და შევიწროება.
-
გულის რითმის დარღვევა.
-
სისხლის შედედების გაზრდილი ალბათობა (განსაკუთრებით კანაფის შემთხვევაში).
-
სისხლძარღვების ანთება (ვასკულიტი) — განსაკუთრებით ამფეტამინების მოხმარებისას.
გენეტიკური კავშირი
ტრადიციული დაკვირვებითი კვლევებისგან განსხვავებით, მეცნიერებმა გამოიყენეს მედელისეული რანდომიზაციის სტატისტიკური მეთოდი. ამ მეთოდით დადგინდა, რომ რისკი დაკავშირებულია არა მხოლოდ მომხმარებლის ცხოვრების წესთან (მაგალითად, ცუდი კვება ან ვარჯიშის ნაკლებობა), არამედ ნივთიერებების პირდაპირ ზემოქმედებასთან.
კერძოდ, გენეტიკური მტკიცებულებები ადასტურებს, რომ კოკაინის მოხმარება მჭიდროდ არის დაკავშირებული თავის ტვინის სისხლჩაქცევასთან, ხოლო კანაფის მოხმარება — მსხვილი არტერიების დაზიანებით გამოწვეულ ინსულტებთან.
კვლევის ავტორები ხაზს უსვამენ, რომ ეს არის ყველაზე მასშტაბური ანალიზი, რაც კი ოდესმე ჩატარებულა და ის საფუძველს უქმნის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ახალ სტრატეგიებს, რომლებიც მიმართული იქნება ნარკოტიკების მოხმარების შემცირებისა და შესაბამისად, ინსულტის პრევენციისკენ.
