ბავშვებში პრეპარატ ლეუკოვორინის (Leucovorin) გამოწერის მაჩვენებელი წინა წლებთან შედარებით რეკორდულად, 2000%-ზე მეტით გაიზარდა. კალიფორნიის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა ჟურნალ JAMA Network Open-ში გამოქვეყნებულ ახალ კვლევაში დეტალურად გაანალიზეს, თუ რამ გამოიწვია ამ მედიკამენტზე მოთხოვნის ასეთი ზრდა, იმ ფონზე, როდესაც მისი ეფექტურობა აუტიზმის სპექტრის დარღვევის (ASD) დროს ფართომასშტაბიანი კლინიკური კვლევებით ჯერ კიდევ არ არის დადასტურებული. მონაცემების მიხედვით, ორი წლის განმავლობაში ლეუკოვორინზე მოთხოვნა აბსოლუტურად სტაბილური იყო, თუმცა 2025 წლიდან სიტუაცია რადიკალურად შეიცვალა.
ამ მკვეთრი ზრდის პირველი კონკრეტული მიზეზი 2025 წლის თებერვალში აშშ-ის ეროვნულ ტელევიზიაში გასული საინფორმაციო სიუჟეტი გახდა. რეპორტაჟში მონაწილე ოჯახი აცხადებდა, რომ ლეუკოვორინის მიღების შემდეგ მათ აუტისტურ სპექტრზე მყოფ ბავშვს მეტყველება და კომუნიკაციის უნარი მნიშვნელოვნად გაუუმჯობესდა. ამ სიუჟეტმა სოციალურ ქსელებში მშობლების დაინტერესება მედიკამენტით გაზარდა, რის გამოც სულ რაღაც რამდენიმე თვეში, კერძოდ აგვისტოსთვის, წამლის გამოწერის მაჩვენებელმა ათჯერ იმატა.
პრეპარატის მიმართ ინტერესი კიდევ უფრო გამძაფრდა 2025 წლის სექტემბერში, რაც უკვე პოლიტიკურ განცხადებებს უკავშირდება. თეთრი სახლის ადმინისტრაციის მაღალჩინოსნებმა, აუტიზმის მხარდაჭერის ახალი სახელმწიფო ინიციატივების ფარგლებში, საჯაროდ ახსენეს და წაახალისეს ლეუკოვორინის გამოყენება. ამ მხარდაჭერამ იმავე წლის ნოემბერში მოთხოვნა უკვე რეკორდულ ნიშნულამდე აწია.
სამეცნიერო თვალსაზრისით, ლეუკოვორინი (ფოლინის მჟავა) რეალურად ფოლის მჟავის აქტიური ფორმაა. მიმდინარე, 2026 წლის მარტში აშშ-ის სურსათისა და მედიკამენტების ადმინისტრაციამ (FDA) ის ოფიციალურად დაამტკიცა მხოლოდ ერთი ძალიან იშვიათი გენეტიკური ნევროლოგიური დაავადების სამკურნალოდ, თუმცა თავად აუტიზმის სპექტრის დარღვევისთვის უწყებას ეს ლიცენზია არ მიუჭენებია.
ამ ტენდენციის დასადგენად მეცნიერებმა 830 000-ზე მეტი ბავშვის სამედიცინო ისტორია შეისწავლეს. კვლევის ავტორები ხაზგასმით აღნიშნავენ, რომ ეს შემთხვევა არის კლასიკური და საგანგაშო მაგალითი იმისა, თუ რამდენად სწრაფად შეუძლია მედიასა და საჯარო ფიგურებს შეცვალონ რეალური სამედიცინო პრაქტიკა და გაზარდონ მოთხოვნა ამა თუ იმ თერაპიაზე მანამ, სანამ მეცნიერება წამლის უსაფრთხოებისა და ეფექტურობის მყარ, ფართომასშტაბიან გარანტიებს დადებს.
წყარო: JAMA
