მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის (MIT) მკვლევრებმა საკვებად ვარგისი, ცელულოზის თხელი ფირფიტისგან დამზადებული მინიატიურული ელემენტი შექმნეს. ენერგიის წყარო ორგანიზმში გადაყლაპვად სამედიცინო აპარატებს კვებავს, ფუნქციის შესრულების შემდეგ კი საჭმლის მომნელებელ ტრაქტში უსაფრთხოდ იშლება და სხეული მის შემადგენელ კომპონენტებს შეიწოვს. კვლევის შედეგები სამეცნიერო ჟურნალ Nature Chemical Engineering-ში დღეს გამოქვეყნდა.
ტრადიციული ელემენტების გადაყლაპვა უკიდურესად სახიფათოა, რადგან დაზიანების შემთხვევაში ქიმიურ დამწვრობასა და ტოქსიკური ნივთიერებების გაჟონვას იწვევს. ამ რისკების თავიდან ასაცილებლად, მეცნიერებმა ახალი მოწყობილობა სრულად არატოქსიკური მასალებისგან ააწყვეს. ელექტროდებისთვის ორგანიზმისთვის საჭირო მეტალური მიკროელემენტები — მაგნიუმი და მოლიბდენი გამოიყენეს, ელექტროლიტად კი ბიოდეგრადირებადი იონური სითხე შეარჩიეს.
განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო შეფუთვას. მოწყობილობის დასაფარად ცელულოზაზე დაფუძნებული მასალა გამოიყენეს, რომელიც ტკბილეულის საკვებად ვარგის ქაღალდს ჰგავს და დროთა განმავლობაში დნება. კუჭის მჟავის აგრესიული ზემოქმედების შესანელებლად კი კაფსულა ფუტკრის სანთელში ამოავლეს. სიმულირებულ კუჭის წვენში ტესტირებამ აჩვენა, რომ ელემენტი დაშლას ორ კვირაში იწყებს, რამდენიმე თვეში კი სრულად ქრება.
ახალი ტექნოლოგია მეცნიერებმა ღორებზე ორ სხვადასხვა მოწყობილობაში გამოსცადეს. პირველი იყო RFID (რადიოსიხშირული იდენტიფიკაციის) გადამცემი, რომელიც ორგანიზმის შიგნიდან მონაცემებს აგზავნიდა, მეორე კი — კუჭის ელექტრული სტიმულატორი, რომელმაც შიმშილის ჰორმონის, გრელინის გამოყოფა გამოიწვია. მკვლევართა შეფასებით, კუჭ-ნაწლავის სისტემაში მსგავსი ელექტრონული ჩარევა მომავალში წონის კორექციის ისეთი რადიკალური მეთოდების არაინვაზიური ალტერნატივა გახდება, როგორიც ბარიატრიული ქირურგიაა.
მეცნიერების მთავარი მიზანი ახლა ტექნოლოგიის კლინიკურ ეტაპზე გადატანაა. მათი ვარაუდით, ადამიანებზე კვლევები ორ წელზე ნაკლებ დროში დაიწყება. გადაყლაპვადი ელექტრონიკა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იქნება ისეთი პაციენტებისთვის, რომლებსაც მედიკამენტების ზუსტი გრაფიკით მიღება სასიცოცხლოდ სჭირდებათ — მაგალითად, პარკინსონის დაავადების ან ორგანოთა გადანერგვის შემდგომი თერაპიის დროს. მკვლევრებმა კაფსულაში სპეციალურად დატოვეს ცარიელი სივრცე (მოცულობის დაახლოებით 75%), რათა მასში ტრადიციული წამლების მოთავსებაც გახდეს შესაძლებელი.
წყარო: Nature
