ადამიანისთვის, რომელსაც ავარიამ, დაავადებამ ან ომმა სიარულის უნარი წაართვა, ყოველი დღე ერთნაირია. უსასრულო მოლოდინი, რომ სხეული ისევ გაიღვიძებს და მოძრაობას შეძლებს, მაგრამ მეცნიერები და ექიმები ხშირად უიმედოდ იბრძვიან. დაზიანებული ზურგის ტვინი არ რეგენერირდება, და წლების შემდეგ ეს ტკივილი ქრონიკულ დამბლად იქცევა. ახლა კი, პირველად მსოფლიოში, ისრაელში ექიმები მზად არიან ოპერაციისთვის, რომელიც შეიძლება საუკუნის ერთ-ერთ ყველაზე ჰუმანურ აქტად იქცეს. ინოვაციური ზურგის ტვინის გადანერგვით მათ სურთ პარალიზებულ ადამიანებს მეორე სიცოცხლე და თავისუფალი მოძრაობის უნარი დაუბრუნონ. ის, რაც აქამდე მხოლოდ სამეცნიერო ფანტასტიკის სფეროს ჰგავდა, სულ მალე შეიძლება რეალობად იქცეს.
ტექნოლოგია თელ-ავივის უნივერსიტეტში პროფესორ თალ დვირის ხელმძღვანელობით შეიქმნა. მისი გუნდის მიერ შექმნილი ინოვაციური ბიოინჟინერიული ქსოვილი ზუსტად იმეორებს ნატურალური ზურგის ტვინის სტრუქტურასა და ფუნქციას. ოპერაციისას იგი დაზიანებულ უბანს დაუკავშირდება, რაც უზრუნველყოფს ნერვული სიგნალების აღდგენას და ექიმებს პარალიზის მოხსნის შესაძლებლობას მისცემს.
პროექტი უკვე გამოცდილია ლაბორატორიულ პირობებში. რამდენიმე წლის წინ ჟურნალ Advanced Science-ში გამოქვეყნებული ნაშრომის მიხედვით, ქრონიკული პარალიზით დაავადებული თაგვების 80%-მა, ხოლო ახლახან პარალიზებულთა 100%-მა, შეძლო სიარული იმპლანტაციის შემდეგ. ეს შედეგი საერთაშორისო სამეცნიერო საზოგადოებაში ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან გარღვევად შეფასდა.
როგორც პროფესორი დვირი განმარტავს, ზურგის ტვინის უჯრედები კანისა ან ღვიძლის უჯრედებისგან მნიშვნელოვნად განსხვავდება, ვერ იყოფა და ვერ ახდენს თვითგანახლებას. დაზიანების შემდეგ იქმნება ნაწიბუროვანი ქსოვილი, რომელიც საბოლოოდ ნერვული იმპულსების გავრცელებას ბლოკავს. სწორედ ამიტომ პარალიზებული ადამიანი სიცოცხლის ბოლომდე კარგავს მოძრაობის უნარს.
ისრაელის ჯანდაცვის სამინისტრომ ექვსი თვის წინ უკვე გასცა ნებართვა იმპლანტის კომპასიონატურ გამოყენებაზე რვა პაციენტში. ამჟამად გუნდი პირველი ოპერაციისთვის შესაფერის კანდიდატს არჩევს. როგორც დვირი ამბობს, “ეს მხოლოდ სამეცნიერო მიღწევა კი არა, ეროვნული სიამაყის საკითხია. პირველი ოპერაცია აუცილებლად ისრაელში ჩატარდება”.
დღეს მსოფლიოში 15 მილიონზე მეტი ადამიანი იტანჯება ზურგის ტვინის დაზიანებით, რომელთა უდიდესი ნაწილი პარალიზებულია. თუ ახალი ტექნოლოგია ადამიანებშიც ისეთივე წარმატებული აღმოჩნდება, როგორც ცხოველებში იყო, ის შესაძლოა გახდეს ეპოქალური ცვლილება თანამედროვე ნეირომეცნიერებასა და რეაბილიტაციაში.
„ეს შეიძლება იყოს იმ მომავლის გასაღები, სადაც დამბლა განკურნებადი დაავადება გახდება,“ – ამბობს პროფესორი დვირი.
წყარო: The Times of Israel
