იაპონელმა მეცნიერებმა ოსაკას უნივერსიტეტიდან საინტერესო ნეირობიოლოგიური ექსპერიმენტით დაადგინეს, თუ როგორ აგებს ჩვენი გონება ადამიანებს შორის არსებული სოციალური კავშირების, ალიანსებისა და დაპირისპირებების შიდა რუკას. ჟურნალ Communication Psychology-ში გამოქვეყნებული კვლევა აჩვენებს, რომ როდესაც ჩვენ ადამიანების ურთიერთობებს ვაკვირდებით, ტვინი განსაკუთრებულ პრიორიტეტს ანიჭებს და ბევრად მკაფიოდ გამოყოფს კონფლიქტებსა და ანტაგონიზმს, ვიდრე მეგობრობას.
აქამდე არსებული კვლევები სოციალურ ქსელებს მეტწილად მშრალი, ტექნიკური მონაცემებით სწავლობდა — მაგალითად, რამდენი ნაცნობი ჰყავს ადამიანს ან რა პოზიცია უჭირავს მას ჯგუფში. თუმცა, რეალური ურთიერთობები მხოლოდ „დაკავშირებული/არდაკავშირებულის“ პრინციპით არ შემოიფარგლება. ნებისმიერ კავშირს ყოველთვის ახლავს ძლიერი ემოციური კონტექსტი, როგორიცაა ნდობა, კონკურენცია, სიმპათია ან მტრობა.
ამ ემოციური რუკის შესასწავლად მეცნიერებმა სტუდენტებს პოპულარული ამერიკული დრამის, SUITS-ის (ქართულად „ფორსმაჟორი“) ექვსი ეპიზოდი აყურებინეს. მონაწილეებს ტვინის ფუნქციური მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია (fMRI) ორჯერ — სერიალის ნახვამდე და მის შემდეგ გადაუღეს, როდესაც ისინი მთავარი პერსონაჟების ფოტოებს უყურებდნენ. ჩვენების დასრულების შემდეგ კი სტუდენტებმა პერსონაჟთა ყველა წყვილი ურთიერთობის ხასიათის (მეგობრული თუ მტრული) მიხედვით შეაფასეს.
კვლევის შედეგებმა აჩვენა, რომ ჩვენი ტვინი ყველაზე მძაფრად და მკაფიოდ სწორედ მტრულ ურთიერთობებსა და დაპირისპირებებს აღიქვამს. როდესაც მონაწილეები ერთმანეთისადმი მტრულად განწყობილი გმირების სახეებს უყურებდნენ, ტვინის კონკრეტული უბნები (მარცხენა წინა სუპრამარგინალური ხვრელი და მარჯვენა მედიალური პრეფრონტალური ქერქი) უფრო მეტად აქტიურდებოდა. საინტერესოა, რომ მეგობრულ კავშირებს მსგავსი თვალსაჩინო და ძლიერი რეაქცია ტვინის ამ ნაწილებში არ გამოუწვევია.
პროფესორ ტამამი ნაკანოს განმარტებით, როდესაც ჩვენ ახალ სოციალურ გარემოში ხალხს ვაკვირდებით (იქნება ეს რეალური ცხოვრება, ახალი კოლექტივი სამსახურში თუ მხატვრული ფილმი), ჩვენი გონება ქვეცნობიერად, პირველ რიგში, იმას ნიშნავს, თუ ვინ ვისთან არის კონფლიქტში. კონფლიქტები და მეტოქეობა ჩვენი ტვინისთვის ერთგვარ საყრდენ ორიენტირად იქცევა, რადგან ევოლუციურად საფრთხის შემცველი და მტრული კავშირების სწრაფად ამოცნობა გადარჩენისთვის ბევრად უფრო კრიტიკული იყო, ვიდრე მეგობრული ალიანსების ამოცნობა. ამ ინსტინქტის წყალობით, ტვინი ბევრად მარტივად ალაგებს და იმახსოვრებს ადამიანებს შორის არსებულ მთელ რთულ სოციალურ ქსელს.
წყარო: Nature
