მეტაბოლურ დისფუნქციასთან ასოცირებული სტეატოზური ღვიძლის დაავადება (MASLD), რომელიც ადრე „ღვიძლის არაალკოჰოლური ცხიმოვანი დაავადების“ სახელით იყო ცნობილი, მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე სწრაფად გავრცელებად პათოლოგიად იქცა. ჟურნალ Lancet Gastroenterology & Hepatology-ში გამოქვეყნებული ახალი კვლევის მიხედვით, 2050 წლისთვის ამ დიაგნოზით მცხოვრებთა რაოდენობა 1.8 მილიარდს მიაღწევს.
ამჟამინდელი მონაცემებით, მსოფლიოში ყოველი მეექვსე ადამიანი (1.3 მილიარდი პირი) უკვე დაავადებულია MASLD-ით, რაც ბოლო სამ ათწლეულში 143%-იან ზრდას ნიშნავს. მეცნიერები ამ ტენდენციას ცხოვრების წესის ცვლილებას, კერძოდ კი სიმსუქნისა და სისხლში შაქრის დონის მატებას უკავშირებენ.
კვლევის ძირითადი აქცენტები
კვლევამ დაავადების განვითარების წამყვანი ფაქტორები გამოკვეთა, რომელთა შორის სისხლში შაქრის მაღალი შემცველობა, სხეულის მასის მაღალი ინდექსი (BMI) და მოწევა დასახელდა. ეს მონაცემები კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს მჭიდრო კავშირს ტიპი 2 დიაბეტსა და სიმსუქნესთან.
საინტერესო ტენდენცია აისახა ასაკობრივი ჯგუფების ჭრილშიც. მიუხედავად იმისა, რომ დაავადება ყველაზე მაღალი სიხშირით 80-84 წლის ასაკის პირებში გვხვდება, პაციენტთა საერთო რაოდენობით შედარებით ახალგაზრდა თაობა დომინირებს. კერძოდ, დაავადებულთა ყველაზე დიდი ჯგუფი მამაკაცებში 35-39 წლამდე ასაკის პირებზე მოდის, ხოლო ქალებში ეს მაჩვენებელი 55-59 წლამდეა.
რეგიონული თვალსაზრისით, დაავადების განსაკუთრებით მაღალი მაჩვენებლები ჩრდილოეთ აფრიკასა და ახლო აღმოსავლეთში ფიქსირდება. თუმცა, მდგომარეობა საგრძნობლად მძიმდება დასავლეთშიც. მაგალითად, დიდ ბრიტანეთში გავრცელების მაჩვენებელი 1990 წლის შემდეგ მესამედით გაიზარდა, რაც დასავლეთ ევროპის ქვეყნებს შორის ყველაზე მაღალი ზრდის ტემპია.
პრევენციის გზები
MASLD-ის ვერაგობა იმაში მდგომარეობს, რომ ის ხშირად უსიმპტომოდ მიმდინარეობს. ბევრი პაციენტი ცხოვრობს ამ დიაგნოზით ისე, რომ ეჭვიც არ აქვს, სანამ დაავადება სხვა მიზეზით ჩატარებული გამოკვლევისას არ გამოვლინდება. სიმპტომები, როგორიცაა, მაგალითად, ძლიერი დაღლილობა ან დისკომფორტი მუცლის მარჯვენა ზედა ნაწილში, შესაძლოა მხოლოდ მოგვიანებით ეტაპზე გაჩნდეს.
კვლევის ავტორები აღნიშნავენ, რომ მიუხედავად შემთხვევების მატებისა, მკურნალობის თანამედროვე მეთოდები პაციენტებს უფრო ხანგრძლივი და ხარისხიანი ცხოვრების საშუალებას აძლევს. მიუხედავად ამისა, მზარდი სტატისტიკა მიუთითებს, რომ მილიონობით ადამიანი მომავალში ღვიძლის ციროზისა თუ კიბოს განვითარების რისკის ქვეშ დგას.
მეცნიერების დასკვნით, MASLD-ის წინააღმდეგ ბრძოლა გლობალური ჯანდაცვის პრიორიტეტად უნდა იქცეს. ყოველივე ამაში პირველ რიგში ცხოვრების წესის შეცვლა და საზოგადოებრივი ცნობიერების ამაღლება მოიაზრება.
წყარო: The Guardian
