ჟურნალ JAMA Network Open-ში გამოქვეყნებული ახალი კვლევის თანახმად, ფართოდ გავრცელებული მეოთხე თაობის ანტიბიოტიკი „ცეფეპიმი“ (Cefepime), შესაძლოა, პაციენტებში სიკვდილიანობის გაზრდილ რისკთან იყოს დაკავშირებული.
ცეფეპიმი სამედიცინო პრაქტიკაში 1994 წლიდან დამტკიცდა და აქტიურად გამოიყენება სერიოზული ბაქტერიული ინფექციებისა და ფებრილური ნეიტროპენიის სამკურნალოდ. ბევრ სხვა ანტიბიოტიკთან შედარებით, ის გაცილებით ეფექტურია რეზისტენტული მიკროორგანიზმების წინააღმდეგ. მიუხედავად ამისა, მეცნიერებმა 110 რანდომიზებული კლინიკური კვლევის მონაცემები ხელახლა შეისწავლეს, რათა დაედგინათ, ატარებდა თუ არა ცეფეპიმით მკურნალობა სხვა ბეტა-ლაქტამურ ანტიბიოტიკებთან შედარებით უფრო მაღალ რისკს.
მკვლევრებმა 22 608 პაციენტის მონაცემი გააანალიზეს და დაადგინეს, რომ არსებობს 94.4%-იანი ალბათობა იმისა, რომ ცეფეპიმი სხვა ბეტა-ლაქტამურ ანტიბიოტიკებთან შედარებით ლეტალური გამოსავლის უფრო მაღალ რისკს ატარებს. კვლევების მიხედვით, სიკვდილიანობა ცეფეპიმით ნამკურნალებ პაციენტთა 6.6%-ში დაფიქსირდა, ხოლო საკონტროლო (სხვა ანტიბიოტიკებით ნამკურნალებ) ჯგუფში ეს მაჩვენებელი 6.2% იყო.
აღსანიშნავია, რომ სიკვდილიანობის გაზრდილი რისკი სრულად ზრდასრულ პაციენტებში გამოვლინდა, ბავშვებში კი მსგავსი ტენდენცია არ დაფიქსირებულა. ზოგადი სტატისტიკით, ცეფეპიმით ნამკურნალებ ყოველ 227 პაციენტზე დაახლოებით ერთი დამატებითი ლეტალური შემთხვევა მოდის. თუმცა, როდესაც მკვლევრებმა მხოლოდ გამოქვეყნებული, რეცენზირებული (Peer-reviewed) კვლევების მონაცემები (15 411 პაციენტი) შეისწავლეს, სიკვდილიანობის გაზრდის ალბათობამ 98.6%-ს მიაღწია, ხოლო მაჩვენებელი ყოველ 111 პაციენტზე ერთ დამატებით ლეტალურ შემთხვევამდე შემცირდა.
რისკის ყველაზე მაღალი ალბათობა (96.1%) ფებრილური ნეიტროპენიის მქონე პაციენტებში დაფიქსირდა. რაც შეეხება დოზირებას, სტანდარტული და მაღალი დოზების (2 გრამი ყოველ 12 საათში ან მეტი) შემთხვევაში ზიანის ალბათობა 93%-ს აღემატებოდა, თუმცა მცირე დოზებიც რისკის 80.5%-იან ალბათობას ინარჩუნებდა. მედიკამენტთან დაკავშირებული რისკები ძირითადად ორ მექანიზმს უკავშირდება: არასაკმარის დოზირებას, რაც ინფექციის არაეფექტურ მკურნალობას იწვევს, ან გადაჭარბებულ დოზირებას, რომელმაც თირკმლის ფუნქციის დარღვევის ფონზე შესაძლოა ნეიროტოქსიკურობა გამოიწვიოს.
მეცნიერები განმარტავენ, რომ ეს მიგნებები პრეპარატზე უარის თქმის საფუძველი არ უნდა გახდეს, რადგან ცეფეპიმი კვლავ რჩება პირველი რიგის თავდაცვის საშუალებად სიცოცხლისთვის საშიში მდგომარეობებისა და მულტირეზისტენტული პათოგენებით გამოწვეული ინფექციების დროს. თუმცა, კვლევის ავტორები მოუწოდებენ სამედიცინო საზოგადოებას, რომ კლინიკური გაიდლაინების შედგენისას ეს მონაცემები აუცილებლად იქნას გათვალისწინებული. სამომავლო კვლევებმა კი უნდა დაადგინოს, რამდენად გააუმჯობესებს პაციენტთა უსაფრთხოებას ინდივიდუალურად მორგებული დოზირება და თირკმლის ფუნქციის მკაცრი მონიტორინგი.
წყარო: JAMA
