თითქმის ერთი საუკუნის განმავლობაში ანტიბიოტიკები მედიცინის მთავარი საყრდენი და მილიონობით ადამიანის გადამრჩენელი იყო, თუმცა დღეს ეს მედიკამენტები ძალას კარგავს. კემბრიჯის Addenbrooke’s-ის ჰოსპიტალის კლინიკური მიკრობიოლოგიისა და ვირუსოლოგიის კონსულტანტი, დოქტორი კრის სმითი აცხადებს, რომ მსოფლიო ამჟამად მიკრობებთან მუდმივ ბრძოლაშია ჩართული. ბაქტერიები განუწყვეტლივ განიცდიან მუტაციას, ავითარებენ მედიკამენტებისადმი გამძლეობას და, როგორც მეცნიერი აღნიშნავს, ჯანდაცვის სფეროს წარმომადგენლები ანტიბიოტიკორეზისტენტობას უკვე „ტერორიზმზე დიდ საფრთხედ“ მოიხსენიებენ.
პრობლემის მასშტაბი თვალსაჩინოა ყოველდღიურ სამედიცინო პრაქტიკაშიც. დოქტორი სმითი იხსენებს, რომ 25 წლის წინ გაურთულებელი საშარდე გზების ინფექციების სამკურნალოდ ამოქსიცილინი სრულიად საკმარისი იყო, დღეს კი ამ ინფექციების 75% აღნიშნული მედიკამენტის მიმართ უკვე რეზისტენტულია. გაერთიანებული სამეფოს ჯანდაცვის უსაფრთხოების სააგენტოს მონაცემებით, ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში ანტიბიოტიკებისადმი რეზისტენტული ინფექციების საერთო რაოდენობა 13%-ით გაიზარდა.
ამ კრიზისის მთავარი გამომწვევი მიზეზი მედიკამენტების გადაჭარბებული, არამიზნობრივი მოხმარებაა. მსოფლიოს ბევრ რეგიონში (მაგალითად, ცენტრალურ ამერიკასა და აფრიკის რიგ ქვეყნებში) ანტიბიოტიკების ექიმის რეცეპტის გარეშე ყიდვაა შესაძლებელი. მიკრობები სწრაფად ეგუებიან ამ პრეპარატებს და გლობალური მიგრაციის ფონზე, გამძლე ბაქტერიები მთელ მსოფლიოში ვრცელდება. ამის ნათელი მაგალითია ტუბერკულოზი, რომლის სათანადო მკურნალობას მინიმუმ ექვსი თვე სჭირდება. თუმცა, ხშირად პაციენტები მკურნალობას რამდენიმე კვირაში, სიმპტომების შემსუბუქებისთანავე წყვეტენ, რაც ბაქტერიას უვითარებს რეზისტენტობას და დაავადების განკურნებას ბევრად ართულებს.
მდგომარეობას ართულებს ისიც, რომ ფარმაცევტული ინდუსტრია ახალი ანტიბიოტიკების შექმნით ნაკლებადაა დაინტერესებული. ახალი პრეპარატის შემუშავებას ხშირად 10 წელი და მილიარდობით დოლარი სჭირდება, კლინიკური კვლევების წარმატების მაჩვენებელი კი მხოლოდ 10%-ია. ამიტომ, ფარმაცევტული გიგანტებისთვის ქრონიკული დაავადებების სამკურნალო მედიკამენტების წარმოება ფინანსურად გაცილებით მომგებიანია. გარდა ამისა, ექიმები ახალ ანტიბიოტიკებს უკიდურესი აუცილებლობის შემთხვევებისთვის ინახავენ, რათა მიკრობებმა მათ მიმართაც არ გამოიმუშაონ რეზისტენტობა. შესაბამისად, ახალი წამალი იშვიათად იყიდება, რაც შემქმნელ კომპანიებს ფინანსურ ზარალს აყენებს.
მიუხედავად იმისა, რომ სიტუაცია საგანგაშოა და, ყველაზე ცუდ სცენარში, ინფექციის მაღალი რისკის გამო შესაძლოა რუტინული ქირურგიული ოპერაციების ჩატარებაც კი შეუძლებელი გახდეს, დოქტორი სმითი მომავალს ოპტიმიზმით უყურებს. მისი თქმით, თანამედროვე ტექნოლოგიები, განსაკუთრებით კი ხელოვნური ინტელექტი, ახალი მედიკამენტების დიზაინისა და ბაქტერიული სტრუქტურების ზუსტი იდენტიფიცირების პროცესს საგრძნობლად დააჩქარებს და გაამარტივებს, რაც ფარმაცევტულ ინდუსტრიაში ახალ შესაძლებლობებს გააჩენს.
წყარო: Telegraph
