ფრჩხილი ორგანიზმის უნიკალური „ბიოლოგიური არქივია“, რომელიც თვეების განმავლობაში დაგროვილ ინფორმაციას სტაბილურად ინახავს. გერმანულმა კვლევამ (Fulda NutriNAIL) დაადასტურა, რომ ფრჩხილის მინერალური შემადგენლობა ზუსტად ასახავს ადამიანის კვების რაციონს, ცხოვრების წესსა და ორგანიზმში არსებულ ფარულ დეფიციტს. ეს აღმოჩენა გზას უხსნის კვების სტატუსის შეფასების მარტივ, არაინვაზიურ და ზუსტ მეთოდს.
კერატინით გაჯერებული ფრჩხილები და თმა მინერალების უნიკალურ ბიოლოგიურ საცავს წარმოადგენს, სადაც ორგანიზმის მდგომარეობის შესახებ ინფორმაცია თვეების განმავლობაში უცვლელად ინახება. ფულდას უნივერსიტეტის პროფესორმა, მარკ ბირინგერმა, გამოიყენა ანალიზის „ოქროს სტანდარტი“ – ICP-MS მეთოდი, რათა 17 სხვადასხვა ელემენტის (მათ შორის ნატრიუმის, სელენისა და ქრომის) კონცენტრაცია უპრეცედენტო სიზუსტით შეესწავლა.
ექსპერიმენტში 18-დან 83 წლამდე ასაკის 184 პირი მონაწილეობდა (78% ქალი), რომელთა კვების რეჟიმი მრავალფეროვანი იყო:
62% – შერეული კვება;
20% – ვეგეტარიანელები;
11% – ვეგანები;
7% – პესკატარიანელები.
აღსანიშნავია, რომ მონაწილეთა 75% რეგულარულად იღებდა საკვებ დანამატებს, რომელთა შორის ყველაზე მოთხოვნადი ვიტამინი D, მაგნიუმი და ვიტამინი B12 აღმოჩნდა.
საყურადღებოა, როდესაც მეცნიერები ერთი კონკრეტული ადამიანის ფრჩხილებს 5.5 თვის განმავლობაში აკვირდებოდნენ, მინერალური შემადგენლობა თითქმის უცვლელი რჩებოდა – მაგალითად, სელენის დონე მხოლოდ 5.8%-ით მერყეობდა, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ფრჩხილი ორგანიზმის შინაგან მდგომარეობას ხანგრძლივი დროის მანძილზე მაღალი სიზუსტით ინახავს.
თუმცა სხვადასხვა ადამიანის მონაცემების შედარებისას, ელემენტების შემცველობა დრამატულად განსხვავდება ერთმანეთისგან: ბორის შემთხვევაში სხვაობამ 223%, ხოლო კობალტისას 260% შეადგინა. ასეთი მკვეთრი განსხვავება ადასტურებს, რომ მინერალების კონცენტრაცია ფრჩხილში შემთხვევითი მოვლენა კი არ არის, არამედ თითოეული ადამიანის უნიკალური ცხოვრების წესის, კვების რაციონისა და გარემო პირობების პირდაპირი და ზუსტი ანაბეჭდია.
ფრჩხილის დეფექტები – ორგანიზმის ფარული სიგნალები
ფრჩხილის სტრუქტურული ცვლილებები ხშირად კონკრეტული მინერალების დეფიციტის პირველი ვიზუალური ინდიკატორია.
სიმყიფე და მტვრევადობა: მონაწილეთა 16%-ში გამოვლენილი ეს პრობლემა კალიუმის დონის 30%-იან კლებასთან აღმოჩნდა დაკავშირებული. კალიუმი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს უჯრედების სიმტკიცის შენარჩუნებაში, მისი ნაკლებობა კი ფრჩხილს ელასტიურობას უკარგავს.
ვერტიკალური ხაზები და ზოლები: ეს დეფექტი ყველაზე ხშირად (28%) გვხვდება და კალიუმისა და ნატრიუმის დეფიციტზე მიანიშნებს. მეცნიერების განმარტებით, ეს ნიშნები ხშირად ქრონიკული გაუწყლოების შედეგია, რაც განსაკუთრებით აქტუალურია 60 წელს გადაცილებულ პირებში.
თეთრი ლაქები (ლეიკონიქია): მიუხედავად გავრცელებული მითისა, რომ ეს მხოლოდ კალციუმის ნაკლებობაა, კვლევამ აჩვენა, რომ თეთრი ლაქების დროს ქრომის დონე საშუალოდ 29%-ით დაბალია. თუმცა, ამ კავშირის ზუსტი ბიოლოგიური მექანიზმი შემდგომ შესწავლას საჭიროებს.
სელენის როლი
სელენის მაჩვენებლებმა კვლევაში ყველაზე მკაფიოდ გამოავლინა კავშირი ადამიანის ცხოვრების წესსა და ორგანიზმის შინაგან მდგომარეობას შორის. მიუხედავად იმისა, რომ საშუალო კონცენტრაცია 0.44 მკგ/გ-ს შეადგენდა, საკვები დანამატების მომხმარებლებში ეს ციფრი 20%-ით მაღალი აღმოჩნდა, რაც ხაზს უსვამს ფრჩხილის ანალიზის მაღალ მგრძნობელობას ორგანიზმში ნივთიერებათა ცვლილების მიმართ.
რაციონის გავლენა სელენის დონეზე გადამწყვეტი აღმოჩნდა: ვეგანთა ჯგუფში ყველაზე დაბალი მაჩვენებლები დაფიქსირდა, მაშინ როდესაც პესკატარიანელებმა, თევზისა და ზღვის პროდუქტების რეგულარული მიღების წყალობით, საუკეთესო შედეგები აჩვენეს. განსაკუთრებით ყურადსაღებია ფარისებრი ჯირკვლის პათოლოგიების მქონე პირთა მონაცემები, რომელთაც სელენის 10%-ით მაღალი კონცენტრაცია დაუფიქსირდათ. მეცნიერები ამ ფაქტს სამედიცინო რეკომენდაციებით ხსნიან, რადგან ასეთი პაციენტები ხშირად იცავენ სპეციფიკურ დიეტას ან იღებენ პრეპარატებს, რომლებიც ხელს უწყობენ სელენოპროტეინების სინთეზს და ორგანიზმში მინერალის ბიოშეღწევადობას.
სამომავლოდ, ეს მეთოდი კიდევ უფრო გამარტივდება: ხელოვნური ინტელექტი შესაძლოა ფრჩხილის უბრალო ფოტოს მეშვეობითაც კი დაგვეხმაროს ორგანიზმის ზოგადი მდგომარეობის, ტოქსინების დაგროვებისა თუ იოდის დონის მყისიერ შეფასებაში.
წყარო: BioFactors
