1.2 მილიონზე მეტ ბავშვზე ჩატარებული მასშტაბური კვლევა ცალსახად ადასტურებს, რომ ვაქცინებს და მათში შემავალ ალუმინის ადიუვანტებს არ ახლავს აუტიზმის, ასთმის ან ალერგიული გართულებების განვითარების რისკი. უახლესი კვლევა, რომელიც 2025 წელს ჟურნალ Annals of Internal Medicine-ში დაიბეჭდა, მყარ მეცნიერულ მტკიცებულებას იძლევა ვაქცინების უსაფრთხოებაზე და აქარწყლებს ეჭვებს მათ შესაძლო მავნე ზემოქმედებაზე.
სამეცნიერო შეხედულებით, ვაქცინაცია მილიონობით ბავშვის სიცოცხლის გადარჩენისა და ჯანმრთელობის გარანტიაა. თუმცა, საზოგადოებაში პერიოდულად ჩნდება მცდარი შეხედულებები ვაქცინების, განსაკუთრებით კი მათი ერთ-ერთი კომპონენტის, ალუმინის ადიუვანტების, უსაფრთხოებასთან დაკავშირებით. ხშირად ისმის მოსაზრება, რომ ალუმინის არსებობამ ვაქცინებში შეიძლება გამოიწვიოს ისეთი სერიოზული მდგომარეობები, როგორიცაა აუტიზმი, ასთმა ან ალერგიული გართულებები. სწორედ ამ შიშების გასაქარწყლებლად და ვაქცინებისადმი ნდობის გასამყარებლად ჩატარდა ეს უმნიშვნელოვანესი კვლევა.
კვლევის დეტალები: უსაზღვრო სიზუსტე და სანდოობა
დანიის შრატის ინსტიტუტის (Statens Serum Institut) მკვლევრებმა, რომელთა შორის იყო დოქტორი ანა მარია ველინგ რასმუსენი, ჩაატარეს ერთ-ერთი უდიდესი კვლევა ვაქცინებში ალუმინის ადიუვანტების უსაფრთხოების შესაფასებლად. მათ გააანალიზეს 1.2 მილიონზე მეტი ბავშვის სამედიცინო და ვაქცინაციის მონაცემები. ბავშვები დანიაში 2000-2012 წლებში დაიბადნენ. მათ ჯანმრთელობას 2022 წლამდე აკვირდებოდნენ და დეტალურად აღრიცხავდნენ ალერგიული, აუტისტური და აუტოიმუნური დაავადებების შემთხვევებს. აღსანიშნავია, რომ დანიის ეროვნული რეესტრის მონაცემების გამოყენებამ, კვლევას მაღალი სიზუსტე და სანდოობა შესძინა.
ურყევი დასკვნები: კავშირი არ დაფიქსირებულა
კვლევის შედეგები ცალსახა იყო, ვერ მოიძებნა კავშირი ვაქცინებში შემავალი ალუმინის ადიუვანტების მოხმარებასა და ხსენებულ ჯანმრთელობის პრობლემებს შორის. კვლევამ აჩვენა, რომ ვაქცინით მიღებული ალუმინის რაოდენობა, მათ შორის დაბადებიდან 11 წლამდე მიღებული საერთო დოზა, არ ზრდის აუტიზმის, ასთმის, ალერგიების ან აუტოიმუნური მდგომარეობების განვითარების რისკს. შედეგები უცვლელი იყო სხვადასხვა ანალიზში, ასაკობრივ ჯგუფებსა და სხვა ფაქტორების გათვალისწინების შემდეგაც კი.
რატომ არის ეს კვლევა გადამწყვეტი?
ეს მასშტაბური კვლევა წარმოადგენს უმნიშვნელოვანეს მტკიცებულებას ვაქცინებში ალუმინის ადიუვანტების უსაფრთხოების დასადასტურებლად. მისი მნიშვნელობა რამდენიმე მიმართულებით გამოიხატება:
მითების გაქარწყლება: კვლევა ეფექტურად უპირისპირდება ხშირად გავრცელებულ არასწორ ინფორმაციას ვაქცინების მავნებლობის შესახებ და ამტკიცებს, რომ ალუმინი არ წარმოადგენს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის რისკს. ის გამოიყენება ვაქცინის მოქმედების მაქსიმალიზაციითვის.
მასშტაბი და სანდოობა: ათწლეულზე მეტი ხნის განმავლობაში 1.2 მილიონზე მეტი შემთხვევის ანალიზი კვლევას უზარმაზარ სანდოობას ანიჭებს, ხოლო მისი შედეგები განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია სხვა ქვეყნებისთვისაც.
ეს უახლესი კვლევა მკაფიო დასკვნას გვთავაზობს. ვაქცინებში შემავალი ალუმინის ადიუვანტები უსაფრთხოა და არ უკავშირდება აუტიზმის, ასთმის, ალერგიების ან აუტოიმუნური მდგომარეობების განვითარების რისკს. ეს მტკიცებულება კიდევ ერთხელ ადასტურებს ვაქცინების სასიცოცხლო მნიშვნელობას ბავშვების ჯანმრთელობისა და საზოგადოების დაცვის საქმეში.
გამოყენებული ლიტერატურა:
Welling Rasmussen, A. M., et al. (2025). Aluminum-Adjuvanted Vaccines and Risk of Autism Spectrum Disorder, Asthma, or Allergic/Autoimmune Conditions: A Danish Population-Based Cohort Study. Annals of Internal Medicine.
Silverman, J. (2025, July 14). Aluminum in vaccines: Large Danish study finds no link to autism, asthma, allergies. STAT News.
Gavi, The Vaccine Alliance (2025). Major new study finds no health risks from aluminium in childhood vaccines. VaccinesWork.
