მიჩიგანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (MSU) მეცნიერებმა მნიშვნელოვან გარღვევას მიაღწიეს წინაგულების ფიბრილაციის, გულის არარეგულარული და ხშირად სწრაფი რიტმის, მკურნალობაში. დაახლოებით 30-წლიანი პაუზის შემდეგ, რაც ამ დაავადების ახალი მეთოდები არ შექმნილა, MSU-ს მკვლევართა ჯგუფმა შეიმუშავა ადამიანის გულის ორგანოიდების ახალი, ზუსტი მოდელი, რომელიც ამ მდგომარეობის შესწავლისა და ახალი თერაპიების ტესტირების საშუალებას იძლევა.
მსოფლიოში დაახლოებით 60 მილიონ ადამიანს აქვს წინაგულების ფიბრილაცია, თუმცა ამჟამინდელი მკურნალობა ხშირად მხოლოდ სიმპტომებს ებრძვის და არა დაავადების ძირეულ მექანიზმებს. ახალი მედიკამენტების შექმნა რთულია, რადგან აქამდე არ არსებობდა ადამიანის გულის ზუსტი მოდელი, რომელზეც კვლევის ჩატარება იქნებოდა შესაძლებელი.
2020 წლიდან, MSU-ს მკვლევრები ქმნიდნენ და სრულყოფდნენ ადამიანის გულის პატარა, მუშა მოდელებს, რომლებიც ორგანოიდების სახელითაა ცნობილი. ეს სამგანზომილებიანი ორგანული სტრუქტურები, რომლებიც დაახლოებით ოსპის ზომისაა, იმდენად ზუსტია, რომ შესაძლებელს ხდის გულის განვითარების, დაავადებებისა და მედიკამენტებზე რეაგირების შესწავლას. მათი რიტმული ფეთქვა შეუიარაღებელი თვალითაც კი ჩანს.
უახლეს კვლევაში, რომელიც Cell-ში გამოქვეყნდა, მკვლევართა ჯგუფმა შეძლო ორგანოიდებში იმუნური უჯრედების დამატება. ეს ნაბიჯი მოდელებს ფიზიოლოგიურად უფრო ზუსტს ხდის. შემდეგ შესაძლებელი გახდა ორგანოიდებში ანთებითი პროცესის ინიცირება, რამაც გამოიწვია გულის არარეგულარული რიტმი – წინაგულების ფიბრილაციის იმიტაცია.
ამ ახალმა მოდელმა საშუალება მისცა მეცნიერებს უშუალოდ შეესწავლათ ცოცხალი ადამიანის გულის ქსოვილი. როდესაც არარეგულარული რიტმის მქონე ორგანოიდებში ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატი შევიდა, გულის რიტმი ნაწილობრივ ნორმალიზდა. ეს ადასტურებს, რომ ანთება არითმიების განვითარების ერთ-ერთი ძირითადი მექანიზმია.
მოდელი საშუალებას იძლევა, გამოცადონ ახალი თერაპიები ანთებით გამოწვეული გულის დაავადებებისთვის. მკვლევარებმა აჩვენეს, რომ თერაპიული ჩარევა აღადგენს გულის ნორმალურ რიტმს. ის ასევე ხელს შეუწყობს ბაზარზე მეტი, უფრო უსაფრთხო და იაფი მედიკამენტის გამოჩენას. MSU-ს მკვლევრები უკვე თანამშრომლობენ ფარმაცევტულ კომპანიებთან, რათა შეამოწმონ ნაერთები და დარწმუნდნენ, რომ ისინი არ გამოიწვევს გულის დაზიანებას არითმიის თავიდან აცილებისას.
გრძელვადიანი ხედვაა პაციენტის უჯრედებისგან პერსონალიზებული გულის მოდელების შექმნა ზუსტი მედიცინისთვის, ხოლო საბოლოო მიზანია ტრანსპლანტაციისთვის მზა გულის ქსოვილების გენერირება.
წყარო: Cell
