სამხრეთ ავსტრალიის ჯანმრთელობისა და სამედიცინო კვლევის ინსტიტუტის (SAHMRI) მეცნიერებმა შექმნეს ინოვაციური ნანონაწილაკები, რომლებსაც შეუძლიათ სისხლძარღვებში ათეროსკლეროზული ფოლაქების აღმოჩენა და მათი მკურნალობა. ეს ტექნოლოგია პოტენციურად ჩაანაცვლებს მაღალი რისკის შემცველ გულ-სისხლძარღვთა ქირურგიულ ოპერაციებს.
ათეროსკლეროზი რთული პათოლოგიური პროცესია, რომლის დროსაც არტერიის კედლებში ქოლესტერინის დაგროვება და ქრონიკული ანთება ერთმანეთს ასტიმულირებს. დოქტორ ვიქტორია ნანკივილის ხელმძღვანელობით ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ სპეციალურად ინჟინირებული ნანონაწილაკები მიზანმიმართულად შედიან არტერიის კედლებში არსებულ იმუნურ უჯრედებში (მაკროფაგებში).
კვლევის სამეცნიერო არსი შემდეგში მდგომარეობს:
- ქოლესტერინის ტრანსპორტირება: ნანონაწილაკები „ამოტუმბავენ“ მავნე ქოლესტერინს უჯრედებიდან და მას გადაიტანენ ღვიძლში შემდგომი გადამუშავებისთვის.
- ანთების დათრგუნვა: ისინი ამცირებენ ლოკალურ ანთებით პროცესს, რაც ხელს უშლის ფოლაქის შემდგომ ზრდას და მის შესაძლო გასკდომას (რაც ინფარქტის მთავარი მიზეზია).
ეს ტექნოლოგია მიეკუთვნება ე.წ. ტერანოსტიკის (Theranostics) დარგს. გარდა სამკურნალო ფუნქციისა, ნანონაწილაკებს გააჩნიათ უნიკალური ვიზუალიზაციის უნარი. მოწინავე გამოსახულებითი ტექნოლოგიების (Imaging) გამოყენებით, ექიმებს ძალუძთ რეალურ დროში დაინახონ, თუ სად არის დაგროვილი ანთებითი ფოლაქები, სანამ ისინი კრიტიკულ ზღვარს მიაღწევენ.
პრეკლინიკურ მოდელებში ნანონაწილაკებმა აჩვენეს ფენომენალური შედეგი. სისხლძარღვების გათავისუფლება და ანთების შემცირება უმოკლეს დროში მოხდა, რაც მკვეთრად აუმჯობესებს პროგნოზს პაციენტებისთვის.
„ჩვენი მიზანია, ეს ტექნოლოგია კლინიკურ პრაქტიკაში დაინერგოს და არსებულ თერაპიებთან კომბინაციაში, რადიკალურად შეამციროს გულის შეტევების რისკი,“ – აღნიშნავს დოქტორი ნანკივილი.
ამჟამად SAHMRI-ს გუნდი მუშაობს ტექნოლოგიის კლინიკურ ადაპტაციაზე. თუ ადამიანებზე გამოცდა წარმატებით ჩაივლის, ეს ნიშნავს, რომ მომავალში არტერიების გაწმენდა შესაძლებელი იქნება არა სკალპელით ან სტენტირებით, არამედ მარტივი ინექციით, რომელიც ნანორობოტებს სისხლის მიმოქცევაში გაუშვებს.
წყარო: Sahmri
