ავსტრალიამ საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სფეროში ისტორიულ შედეგს მიაღწია: 1982 წლის შემდეგ პირველად დაფიქსირდა წელი, როდესაც 25 წლამდე ასაკის ქალებში საშვილოსნოს ყელის კიბოს არცერთი ახალი შემთხვევა არ გამოვლენილა. აღნიშნული ფაქტი არ წარმოადგენს სტატისტიკურ შემთხვევითობას, არამედ ათწლეულების განმავლობაში სისტემურად განხორციელებული ჯანდაცვის პრევენციული პოლიტიკის შედეგია. 2007 წელს პაპილომავირუსის (HPV) საწინააღმდეგო ვაქცინაციის საყოველთაო პროგრამის დანერგვით, ქვეყანამ საფუძველი ჩაუყარა პროცესს, რომლის მიზანიც 2035 წლისთვის ონკოლოგიური დაავადების სრული ელიმინაციაა.
აღნიშნული პროგრესი განპირობებულია იმუნიზაციის მაღალი მოცვითა და სკრინინგის სისტემის მოდერნიზაციით. ავსტრალიაში მოზარდების 80%-ზე მეტი ვაქცინირებულია, ხოლო 2017 წლიდან ტრადიციული „პაპ-ტესტი“ უფრო მგრძნობიარე დნმ-ტესტირებით ჩანაცვლდა. მნიშვნელოვანი გარღვევა იყო თვითაღების (self-collection) მეთოდის დანერგვაც, რამაც ბარიერები მოუხსნა იმ პაციენტებს, რომლებიც კლინიკურ პროცედურებს სხვადასხვა მიზეზით თავს არიდებდნენ. ჯანდაცვის სპეციალისტების ვარაუდით, არსებული ტენდენციის შენარჩუნების შემთხვევაში, ავსტრალია გახდება პირველი ქვეყანა მსოფლიოში, რომელიც საშვილოსნოს ყელის კიბოსგან თავისუფალი ქვეყნის სტატუსს მოიპოვებს — რაც წელიწადში 100,000 ქალზე 4-ზე ნაკლებ შემთხვევას გულისხმობს.
ახალგაზრდა თაობაში დაფიქსირებული პოზიტიური შედეგების მიუხედავად, დაავადების ტვირთი კვლავ კრიტიკულია უფროს ასაკობრივ კოჰორტებში. ქალებში, რომლებიც ვაქცინაციის პროგრამის დანერგვამდე იმყოფებოდნენ HPV ინფექციის რისკის ქვეშ, პათოლოგია ხშირად გვიან სტადიებზე დიაგნოსტირდება, რაც მნიშვნელოვნად ართულებს მკურნალობის პროცესს და ზრდის ჯანდაცვის სისტემაზე ფინანსურ ზეწოლას.
ამასთანავე, ელიმინაციის უნივერსალურ მიზანს საფრთხეს უქმნის სტრუქტურული უთანასწორობა. სოციო-ეკონომიკური ბარიერების გამო, რიგ ჯგუფებში, მათ შორის მკვიდრ აბორიგენულ მოსახლეობაში, მიზნობრივი მაჩვენებლების მიღწევა, სავარაუდოდ, 12 წლით დაგვიანდება. აღნიშნული დისპროპორცია მიუთითებს, რომ მხოლოდ სამეცნიერო ინოვაციები საკმარისი არ არის. აუცილებელია კომპლექსური სოციალური პოლიტიკა, რომელიც უზრუნველყოფს ჯანდაცვის სერვისების თანაბარ ხელმისაწდომობას ყველა სოციალური ჯგუფისთვის.
ავსტრალიის გამოცდილება წარმოადგენს მტკიცებულებაზე დაფუძნებულ მოდელს, რომელიც ვაქცინაციისა და სკრინინგის ინტეგრირებული სტრატეგიის ეფექტიანობას ადასტურებს. თუმცა, ამ მიდგომის გლობალური რეპლიკაცია მდგრად ფინანსურ და ინსტიტუციურ მხარდაჭერას საჭიროებს, განსაკუთრებით დაბალი და საშუალო შემოსავლის მქონე ქვეყნებში. საშვილოსნოს ყელის კიბოს გლობალური აღმოფხვრა, ბიოსამედიცინო პროგრესთან ერთად, მოითხოვს ჯანდაცვის სისტემების მედეგობის გაძლიერებასა და სოციალურ სამართლიანობაზე ორიენტირებულ პოლიტიკას.
წყარო: bbc.com
