აკნე, რომელიც დიდი ხნის განმავლობაში მხოლოდ კოსმეტიკურ პრობლემად მიიჩნეოდა, დღეს მეცნიერთა ყურადღების ცენტრში ექცევა, როგორც სრულფასოვანი სამედიცინო მდგომარეობა.
დღესდღეობით, მოზარდების დაახლოებით 80% აწყდება ამ პრობლემას, რომელიც ხშირად გრძელდება ზრდასრულობის ასაკშიც. აკნეს გამონაყარი, რომელიც ემთხვევა მოზარდებში თვითშეფასების ჩამოყალიბების პერიოდს, ხშირად იწვევს სოციალურ გარიყვას, დაბალ თვითშეფასებას და დეპრესიასაც კი.
აკნეს პათოგენეზისადმი მეცნიერული მიდგომის ცვლილება, მისი იმუნორეგულაციური დაავადების კონტექსტში განხილვა, ფუნდამენტურად ახალ თერაპიულ სტრატეგიების ჩამოყალიბებას უწყობს ხელს.
მიუხედავად იმისა, რომ აკნეს ეტიოლოგია მოიცავს ჰორმონულ და გენეტიკურ კომპონენტებს, მისი კლინიკური სურათი უმთავრესად ხასიათდება ანთებითი პროცესებით და კანის დაზიანებებით, რომლებიც გამოწვეულია პილოსე-ბაცეალურ ერთეულებში აკნეს გამომწვევი ბაქტერიების (მაგალითად, Cutibacterium acnes) გამრავლებით.
აკნესთან საბრძოლველად მეცნიერებმა შექმნეს ორი პერსპექტიული ვაქცინა. ეს ვაქცინები ცდილობენ იმუნური სისტემის “წვრთნას” იმგვარად, რომ მან ზუსტად ამოიცნოს და გაანადგუროს როგორც აკნეს გამომწვევი ბაქტერიები, ასევე მათ მიერ გამოყოფილი მავნე ნივთიერებები (მაგალითად, ფერმენტები). აღნიშნული მიდგომა ფუნდამენტურ ცვლილებას მოასწავებს: აქცენტი სიმპტომების დროებით მოხსნიდან დაავადების ძირითადი მიზეზის – ბაქტერიისა და იმუნური რეაქციის – მუდმივ კონტროლზე გადადის.
Sanofi მუშაობს ვაქცინაზე, რომელიც ზომიერი და მძიმე აკნეს მდგომარეობის სამკურნალოდ იქნება განკუთვნილი. კომპანია ატარებს I ფაზის კლინიკურ კვლევას 400-მდე პაციენტზე შეერთებულ შტატებში, სადაც მონაწილეები მიიღებენ ორ ინექციას და ერთ ბუსტერ დოზას ერთი წლის შემდეგ.
მღრღნელებზე ჩატარებულმა ადრეულმა კვლევებმა აჩვენა, რომ მესენჯერული რნმ (mRNA) ტექნოლოგიაზე დაფუძნებული ვაქცინა უფრო ეფექტურია ბაქტერიების ზრდის შეზღუდვაში. კომპანიის გათვლებით, აკნეს ვაქცინას შეუძლია წელიწადში 2 მილიარდ დოლარზე მეტი შემოსავალი მოუტანოს. ამგვარი ვაქცინა მნიშვნელოვანია ანტიბიოტიკების მოხმარების შემცირებისთვისაც, რაც ხელს შეუწყობს მიკრობული რეზისტენტობის წინააღმდეგ ბრძოლას.
ამავდროულად, კალიფორნიის უნივერსიტეტის მეცნიერი ჯორჯ ლიუ კოლეგებთან განსხვავებულ საშუალებაზე მუშაობს. მათი ვაქცინა პირდაპირ ბაქტერიას არ ებრძვის, არამედ მის მიერ გამოყოფილ „მავნე აგენტს“ – ფერმენტ ჰიალურონიდაზას. ეს ფერმენტი შლის კანის დამცავ ბარიერს და იწყებს ანთებას, რაც გამონაყარში გადაიზრდება.
ლიუს გუნდის ექსპერიმენტებმა უკვე აჩვენა, რომ ვაქცინა წარმატებით აჩერებს აკნეს განვითარებას. ის ორგანიზმს აიძულებს გამოიმუშაოს ანტისხეულები, რომლებიც ფერმენტს ანეიტრალებს. Sanofi-ს სამკურნალო ვაქცინისგან განსხვავებით, ეს საშუალება გამიზნულია პრევენციისთვის, ანუ იმ ადამიანებისთვის, რომლებთაც აკნე ჯერ არ აქვთ.
თუმცა, ამ ინოვაციების წინაშე დგას მნიშვნელოვანი გამოწვევა: ვაქცინებისადმი მზარდი უნდობლობა საზოგადოებაში. სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ აკნეს ვაქცინა ნებაყოფლობითი იქნება და არ შევა ეროვნულ იმუნიზაციის პროგრამაში.
წყარო: Nature
