მეცნიერებმა გადამდები (ტრანსმისიული) კიბოს სრულიად ახალი, მეოთხე ტიპი აღმოაჩინეს. ჟურნალ Nature-ში გამოქვეყნებული კვლევის თანახმად, ვერმონტის შტატში, მემფრემაგოგის ტბაში მცხოვრებ ლოქოსებრთა ოჯახის თევზებში (brown bullhead) გავრცელებული მელანომა ორგანიზმში გენეტიკური მუტაციით კი არ ვითარდება, არამედ ცოცხალი სიმსივნური უჯრედების სახით ერთი თევზიდან მეორეს გადაეცემა.
თავდაპირველად მკვლევრები დაავადების მიზეზად წყლის ქიმიურ დაბინძურებას ან ვირუსულ ინფექციას ასახელებდნენ. თუმცა, წლების განმავლობაში ჩატარებულმა გენეტიკურმა სექვენირებამ ვირუსის კვალი ვერ გამოავლინა. ვერმონტის უნივერსიტეტის გენეტიკოსებმა აღმოაჩინეს, რომ სიმსივნური ქსოვილის დნმ არ ემთხვეოდა იმ თევზის დნმ-ს, რომელზეც ის იზრდებოდა. ეს ადასტურებს, რომ საქმე გვაქვს კლონურ, გადამდებ კიბოსთან, სადაც ინფექციურ აგენტს უშუალოდ სიმსივნური უჯრედი წარმოადგენს.
დაავადება თევზებს სხეულზე, მათ შორის პირის ღრუსა და ულვაშებზე, შავი წარმონაქმნების სახით უვითარდებათ, რაც მათ საკვების მოპოვებას უძნელებს. გენეტიკური ანალიზი აჩვენებს, რომ დაავადება უკვე გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის რამდენიმე შტატსა და კანადის პროვინციაში. რადგან კიბო ერთმანეთთან დაკავშირებულ წყალსატევებში სწრაფად ვრცელდება.
აქამდე მეცნიერებისთვის გადამდები კიბოს მხოლოდ სამი ტიპი იყო ცნობილი (მათ შორის ტასმანიური ეშმაკისა და ორსაგდულიანი მოლუსკების პოპულაციებში). მკვლევრების თქმით, ეს აღმოჩენა აჩვენებს, რომ ტრანსმისიული სიმსივნეები ბუნებაში შესაძლოა იმაზე ხშირი იყოს, ვიდრე აქამდე მიიჩნეოდა.
მკვლევრები ხაზგასმით აღნიშნავენ, რომ აღნიშნული გადამდები კიბო ადამიანის ჯანმრთელობისთვის არანაირ საფრთხეს არ წარმოადგენს: თევზის სიმსივნური უჯრედები ექსკლუზიურად ამ სახეობისთვისაა დამახასიათებელი და ადამიანის ორგანიზმში მოხვედრის შემთხვევაში, ჩვენი იმუნური სისტემა მათ მყისიერად უცხო სხეულად ცნობს და გაანადგურებს.
წყარო: Forbes
