საფრანგეთის კარდიოლოგთა საზოგადოების ევროპულ დღეებზე (JESFC 2026) ექსპერტებმა პოპულარული დიეტური მიმართულებები დეტალურად განიხილეს. მათ ომეგა-3-ის დანამატები, კეტოგენური დიეტა, ინტერვალური შიმშილი და შაქრის მოხმარებასთან დაკავშირებული საზოგადოებრივი შეშფოთება მეცნიერულ ჭრილში შეაფასეს. მომხსენებლებმა უახლეს კლინიკურ კვლევებზე, გავრცელებულ მითებსა და რეალურ მეცნიერულ მტკიცებულებებს შორის არსებულ მკვეთრ აცდენაზე ისაუბრეს.
აღნიშნული საკითხი განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს, რადგან გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები ყოველწლიურად მილიონობით ადამიანის სიკვდილიანობის მიზეზი ხდება. პაციენტები კი ხშირად სოციალურ მედიაში გავრცელებულ, დაუსაბუთებელ რჩევებს მიჰყვებიან, მაშინ როცა თანამედროვე მედიცინა მხოლოდ მტკიცებულებებზე დაფუძნებულ პრაქტიკას აღიარებს.
თევზისა და საკვები დანამატების ეფექტი
რენის საუნივერსიტეტო ჰოსპიტლის კარდიოლოგიური პრევენციის ცენტრის ხელმძღვანელი, ფრანსუა პაიარი, ომეგა-3 ცხიმოვანი მჟავების როლს განიხილავს. ალფა-ლინოლენის მჟავის ძირითად წყაროს სელის თესლი, ნიგოზი, ჩიას თესლი და რაფსის ზეთი წარმოადგენს. ეიკოზაპენტაენის (EPA) და დოკოზაჰექსაენის (DHA) მჟავებს თევზი და თევზის ქონი შეიცავს.
პაიარის მიერ წარმოდგენილი მონაცემების თანახმად, კვირაში თევზის ორჯერადი მიღება გულ-სისხლძარღვთა გართულებებისა და სიკვდილიანობის მაჩვენებელს საგრძნობლად ამცირებს. თუმცა, დაავადების პრევენციისთვის დაბალი დოზის დანამატები (დღეში 1 გრამი) ეფექტური არ არის, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც პაციენტი თევზს რაციონიდან სრულად იღებს.
სურათი მკვეთრად იცვლება მაღალი დოზის EPA-ს გამოყენების შემთხვევაში. ევროპის კარდიოლოგთა საზოგადოების (ESC) 2025 წლის გაიდლაინი მაღალი რისკის პაციენტებისთვის დღეში ორჯერ 2 გრამი EPA-ს მიღებას ითვალისწინებს. აღნიშნული რეკომენდაცია განსაკუთრებით იმ პაციენტებს ეხებათ, რომელთაც სტატინოთერაპიის მიუხედავად, ტრიგლიცერიდების მაღალი მაჩვენებელი უნარჩუნდებათ. მიუხედავად ამისა, ფრანსუა პაიარი წინაგულთა ფიბრილაციის განვითარების საფრთხეზეც ამახვილებს ყურადღებას, ვინაიდან დანამატების ჭარბი დოზირება ამ პათოლოგიის რისკს საგრძნობლად ზრდის.
კეტოგენური დიეტა და ინტერვალური შიმშილი
პარიზის ჟორჟ პომპიდუს სახელობის ევროპული ჰოსპიტლის ნუტრიციოლოგმა და დიაბეტოლოგმა, კლერ კარეტმა, კეტოგენური დიეტისა და ინტერვალური შიმშილის ეფექტიანობა შეაფასა. კეტოგენური დიეტა ნახშირწყლების მკვეთრ შეზღუდვასა და ცხიმების ჭარბი რაოდენობით მიღებას ითვალისწინებს. მოცემული მეთოდის ერთადერთ მეცნიერულად დასაბუთებულ ჩვენებას ბავშვებში რეზისტენტული ეპილეფსიის მკურნალობა წარმოადგენს.
უახლესი მონაცემების თანახმად, წონის გრძელვადიანი კლების თვალსაზრისით, კეტოგენური დიეტა სხვა კვებით რეჟიმებს უტოლდება. მიუხედავად იმისა, რომ იგი გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკს უშუალოდ არ ზრდის, გლიკემიური კონტროლის კუთხით მას ხმელთაშუა ზღვის დიეტა საგრძნობლად სჯობს. კლერ კარეტის განმარტებით, აღნიშნული კვების რაციონი საკვები ბოჭკოს დეფიციტს იწვევს, რაც კოლორექტული კიბოს განვითარების რისკს პოტენციურად ზრდის.
რაც შეეხება ინტერვალურ შიმშილს, კლინიკურმა კვლევებმა ჭარბწონიან პაციენტებში წონის კლებისა თუ მეტაბოლური პარამეტრების გაუმჯობესების თვალსაზრისით მნიშვნელოვანი უპირატესობა ვერ დაადასტურა. გამონაკლისს მხოლოდ შაქრიანი დიაბეტის მქონე პაციენტები წარმოადგენენ, რომლებთანაც მოცემულმა მეთოდმა შესაძლოა კარდიომეტაბოლური მაჩვენებლები გააუმჯობესოს.
შაქრის მოხმარება
დიეტოლოგი კევინ სეისელი შაქრის „დემონიზაციის“ ტენდენციას მეცნიერულ ჭრილში აკრიტიკებს. იგი ე.წ. „შაქარზე უარის თქმის“ პოპულარულ გამოწვევებსა და იმ სოციალურ გავლენებს ეწინააღმდეგება, რომლებიც შაქარს ცალსახად მავნე პროდუქტად წარმოაჩენენ.
ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) რეკომენდაციით, თავისუფალი შაქრის დღიური ნორმა 50 გრამს არ უნდა აღემატებოდეს. კევინ სეისელი სპეციალისტებსა და პაციენტებს მოუწოდებს, თავი აარიდონ “დანაშაულის გრძნობის გამომწვევ” კვებით რეკომენდაციებს, ვინაიდან მათ სათანადო მეცნიერული მტკიცებულებები არ გააჩნია.
კარდიოლოგიის განვითარება არა დროებით დიეტურ ტენდენციებს, არამედ მყარ მეცნიერულ მტკიცებულებებს ეფუძნება. კლინიკური პრაქტიკა ადასტურებს, რომ ცალკეული საკვები ელემენტების იზოლირებულ გამოყენებაზე მეტად, გულ-სისხლძარღვთა სისტემის ჯანმრთელობისთვის კომპლექსური, დაბალანსებული რაციონი და ცხოვრების წესის მდგრადი მოდიფიკაციაა პრიორიტეტული. შესაბამისად, სამედიცინო საზოგადოების უმთავრეს პასუხისმგებლობას პაციენტთა იმგვარი ინფორმირება წარმოადგენს, რომელიც სოციალურ მედიაში გავრცელებულ მითებსა და ვალიდურ სამედიცინო რეკომენდაციებს შორის მკაფიო ზღვარს ავლებს.
წყარო: Medscape
