მეიოს კლინიკის (Mayo Clinic) მკვლევრებმა ინოვაციური მეთოდი შეიმუშავეს იმის დასადგენად, თუ რომელი ცილები ხდება იმუნური სისტემის აგრესიის მთავარი სამიზნე. ეს აღმოჩენა რევოლუციურია ტრანსპლანტოლოგიისა და რეგენერაციული მედიცინისთვის, რადგან ის აქამდე არსებულ მოსაზრებას ცვლის, თითქოს ყველა უცხო ცილა თანაბარი ძალის იმუნურ პასუხს იწვევს.
იმუნოგენურობის კოეფიციენტი (ROI) — ახალი საზომი ერთეული
კვლევის ავტორის, დოქტორ ლი გრიფიტსის განმარტებით, ზოგიერთი ცილა მცირე რაოდენობითაც კი უმწვავეს რეაქციას იწვევს, ზოგი კი ორგანიზმისთვის თითქმის შეუმჩნეველია. მეცნიერებმა სპეციალური საზომი შექმნეს სახელწოდებით იმუნოგენურობის კოეფიციენტი (ROI), რომელიც ორ ფაქტორს აერთიანებს: ცილის რაოდენობასა და მისი აქტივობის ძალას.
ამ მეთოდით ასობით ცილის გაანალიზებისას გამოიკვეთა კანონზომიერებები, რომლებიც აქამდე უცნობი იყო. შედეგად, მეცნიერებმა შეძლეს ცილების რანჟირება მათი „საშიშროების“ მიხედვით.
კვლევის ერთ-ერთი ყველაზე შთამბეჭდავი მიგნება მიტოქონდრიებს ანუ უჯრედის ენერგეტიკულ სადგურებს უკავშირდება. აღმოჩნდა, რომ მიტოქონდრიული ცილები გაცილებით ხშირად იწვევს ძლიერ იმუნურ რეაქციას, ვიდრე უჯრედის სხვა ნაწილები.
მეცნიერები ამას ევოლუციური ფაქტორებით ხსნიან. მეცნიერები ამ მოვლენას ევოლუციური ისტორიით ხსნიან: მიტოქონდრიები, რომლებიც დღეს ჩვენი უჯრედების განუყოფელი ნაწილია, მილიონობით წლის წინ დამოუკიდებელი ბაქტერიები იყვნენ. მკვლევართა ვარაუდით, ჩვენმა იმუნურმა სისტემამ ისინი ბოლომდე „თავისიანებად“ ვერასოდეს აღიქვა. სანამ მიტოქონდრიები უჯრედის შიგნით არიან დაცულნი, იმუნური სისტემა მათ ვერ ამჩნევს და სიმშვიდე ნარჩუნდება. თუმცა, როგორც კი უჯრედი ზიანდება და ეს სტრუქტურები გარეთ ხვდება, ორგანიზმი მათ მაშინვე უცხო ბაქტერიებად აიდენტიფიცირებს და მათზე მწვავე შეტევას იწყებს.
რას შეცვლის ეს აღმოჩენა?
მიღებული ცოდნა ექიმებს საშუალებას მისცემს, მნიშვნელოვნად გააუმჯობესონ ტრანსპლანტაციის პროცესი და წინასწარ უფრო ზუსტად განსაზღვრონ ორგანოს უკუგდების რისკები. ამასთანავე, ეს აღმოჩენა გზას უხსნის ბევრად უსაფრთხო იმპლანტების შექმნას, რადგან მეცნიერები შეძლებენ ისეთი ხელოვნური ორგანოებისა და ქსოვილების დამზადებას, რომლებსაც იმუნური სისტემა „მტრად“ აღარ აღიქვამს.
პარალელურად, შესაძლებელი ხდება უფრო ზუსტი და მიზნობრივი მკურნალობის მეთოდების შემუშავება, რაც იმ კონკრეტული ცილების დაბლოკვას გულისხმობს, რომლებიც ორგანიზმში პრობლემებს ქმნიან. მოკლედ რომ ვთქვათ, მეცნიერებმა ისწავლეს იმუნური სისტემის ენის გაგება – მათ უკვე ზუსტად იციან, რაზე რეაგირებს ის აგრესიულად და როგორ აირიდონ ეს საფრთხე თავიდან პაციენტების ეფექტურად გამოსაჯანმრთელებლად.
წყარო: Mayo
