ბოლო წლებში ალცჰაიმერის დაავადების პრევენციისა და ადრეული პათოლოგიური ცვლილებების შესწავლის მიმართულებით ინტენსიური კვლევები მიმდინარეობს. ერთ-ერთი უახლესი კვლევა, რომელიც University of Galway-ის მეცნიერებმა ჩაატარეს, მიუთითებს, რომ ვიტამინი D შესაძლოა მნიშვნელოვან როლს ასრულებდეს ტვინის ჯანმრთელობის შენარჩუნებაში.
კვლევის შედეგების მიხედვით, შუა ასაკში ვიტამინი D-ის მაღალი დონე ასოცირებულია ალცჰაიმერის დაავადების ერთ-ერთი ძირითადი ბიომარკერის, ტაუ ცილის შედარებით დაბალ დონესთან მოგვიანებით ასაკში. ტაუ ცილა პათოლოგიურ ცილას წარმოადგენს, რომელიც გროვდება ტვინში და მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ნეიროდეგენერაციული პროცესების განვითარებაში.
კვლევა დაახლოებით 800 მონაწილეს მოიცავდა, რომელთა საშუალო ასაკი კვლევის დაწყებისას 39 წელს შეადგენდა და არცერთ მათგანს არ აღენიშნებოდა დემენცია. მონაწილეებს საწყის ეტაპზე განუსაზღვრეს ვიტამინი D-ის დონე სისხლში, ხოლო დაახლოებით 16 წლის შემდეგ ჩაუტარდათ ტვინის სკანირება, რომლის მეშვეობითაც შეფასდა როგორც ტაუ, ისე ამილოიდ-ბეტა ცილების დონე.
მიღებულმა შედეგებმა აჩვენა, რომ იმ პირებში, რომელთაც ვიტამინი D-ის უფრო მაღალი დონე აღენიშნებოდათ, ტვინში ტაუს ცილის დაგროვება ნაკლები იყო. ამავე დროს, მნიშვნელოვანი კავშირი ვიტამინი D-ის დონესა და ამილოიდ-ბეტას შორის არ დაფიქსირდა.
მკვლევრები აღნიშნავენ, რომ მიღებული მონაცემები ასახავს ასოციაციას და არა მიზეზ-შედეგობრივ კავშირს. შესაბამისად, ჯერ კიდევ შეუძლებელია ერთმნიშვნელოვნად ითქვას, რომ ვიტამინი D პირდაპირ ამცირებს ალცჰაიმერის დაავადების განვითარების რისკს.
აღსანიშნავია, რომ შუა ასაკი შესაძლოა კრიტიკულ პერიოდად ჩაითვალოს, როდესაც მოდიფიცირებადი რისკ-ფაქტორების, მათ შორის ვიტამინი D-ის დონის, კონტროლი მომავალში ტვინის ჯანმრთელობაზე მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს.
კვლევის ავტორების მიხედვით, ვიტამინი D შეიძლება განიხილებოდეს როგორც მოდიფიცირებადი რისკ-ფაქტორი, ანუ ფაქტორი, რომლის რეგულირებაც შესაძლებელია. თუმცა საბოლოო დასკვნების გასაკეთებლად საჭიროა დამატებითი კვლევები, განსაკუთრებით კლინიკური ტიპის, რათა დადგინდეს, შეუძლია თუ არა ვიტამინი D-ის ოპტიმიზაციას რეალურად შეამციროს დემენციის განვითარების რისკი.
დასკვნის სახით შეიძლება ითქვას, რომ აღნიშნული კვლევა კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს ცხოვრების წესის მნიშვნელობას ტვინის ჯანმრთელობის შენარჩუნებაში. მიუხედავად იმისა, რომ ვიტამინი D არ წარმოადგენს ალცჰაიმერის დაავადების მკურნალობის საშუალებას, მისი ოპტიმალური დონე შესაძლოა მნიშვნელოვანი ფაქტორი იყოს დაავადების პრევენციის თვალსაზრისით.
